Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
Om getrou jou daaglikse werk te doen en verantwoordelikhede na te kom bring gemoedsrus en vrede. Die nalaat van doelgerigte arbeid beroof 'n mens van sy vrede wat van hom 'n beskaafde mens maak.
DIE GELYKENISSE VAN JESUS (9)
U kan hierdie reeks geskryf deur ds Andrè van den Berg lees by Jesus se gelykenisse
Die ontroue landbouers
Mt.21:33-46; Jes.5:1-7
Die gelykenis van die ontroue landbouers is in al drie die sinoptiese Evangelies opgeteken en is deur Jesus kort na sy intog in Jerusalem (dus ʼn paar dae voor sy kruisiging) vertel. Gevolglik kan die gelykenis slegs teen die agtergrond van sy naderende dood verstaan word.
In Mt.21 lees ons van Jesus se koninklike ontvangs in die stad en die inwoners se toejuiging en eerbetoon wat Jesus te beurt geval het. Die rede hiervoor was dat baie van die Jode geglo het dat Jesus die politieke verlosser van Israel was waarna hulle so lank uitgesien het. Op daardie stadium was Israel al vir meer as ʼn eeu onder die Romeinse juk en as ʼn buitelandse Romeinse provinsie deur ʼn Romeinse owerheid bestuur. Gevolglik het hulle na politieke bevryding gesmag en God daarvoor gesmeek. Dis vir ʼn gelowige volk hard om jou vryheid te verloor en onder heidene te moet buig soos ook hier ter plaatse gebeur het!
DIE HUWELIK . . .
...‘N INSTELLING VAN GOD
Hannes Ollewagen
Hebreërs 13:1-19
“Laat die huwelik in alle opsigte eerbaar wees en die bed onbesmet; want God sal hoereerders en egbrekers oordeel.” (:4)
In ‘n samelewing waar mense genot put uit oppervlakkige sinsgenot is dit nie vreemd dat mooi, eerbare en heilige instellings toenemend “verwater” nie. Die mooiheid, die erns en die kosbaarheid van die huwelik as ‘n instelling van God is maar nog een van die mees kosbare dinge wat deur mense verontagsaam word en nie in ons huidige samelewing naastenby met die nodige erns benader word nie.
DE LA REY (5)
Hierdie boeiende vertelling van verskeie burgers se herinneringe onder genl De la Rey tydens die Tweede Vryheidsoorlog van 1899-1902 geskryf deur Ignatius Mocke kan gelees word by
DIT is omstreeks agtuur in die aand. Op die vlak veld om die klein spoorweghaltetjie stuif ’n aanhoudende motreën neer. Uit die nat aarde styg die waterdamp soos ’n wit mistigheid omhoog.Rudolf staan in die skaduwee langs die houtgeboutjie wat dien as stasiekantoor en tuur stip langs die spoorweg wat wegslinger in die nag oneindigheid voor hom.
Die trein moes lankal die stasie binnegestoom het, want volgens die rapport wat hy ontvang het, sou dit twintig minute oor sewe aangekom het. Hy wonder half onrustig, half ergerlik, wat kon gebeur het.
Is die trein onderweg hierheen deur ’n los Boerekommando onderskep en ontspoor?
WAAR STAAN JY?
Ds Andrè van den Berg
“Want daar is een God en Middelaar tussen God en die mens, die mens Christus Jesus” - 1 Tim.2:5
Die wêreld het al talle mense opgelewer wat groot naam in die geskiedenis gemaak het. Sommige van hulle was beroemd terwyl ander weer berug was. In sekere gevalle beide beroemd en berug! Napoleon was een van hulle. Hy is in 1821 op 52 jarige ouderdom as krygsgevangene op St. Helena oorlede. Ek het in April 2001 die huis waar hy sy laaste dae op die eiland geslyt het besoek.
Napoleon was sterk oppad om die algehele heerser van Europa te word. Alles het gevlot totdat hy in 1812 ʼn reuse fout begaan het. Hy het Rusland met ʼn groot troepemag in die laat herfs binnegeval waarna die strawwe winter hulle oorval het. Toe hy sy fout agterkom en terugval, het hy tot sy skok gevind dat die Russe die enigste brug oor die Njeperrivier vernietig en hul roete huiswaarts afgesny het.
KOMMENTAAR SONDER GRENSE (8)
Die SAUK... en die storie daaragter
L J Bothma
1988
Lees reeks by Die SAUK... en die storie daaragter
Die Vryemark-beleid versus die Sosialisme, Marxisme en Kommunisme
Dit het mode geword dat, wanneer die regering ’n nuwe rigting inslaan, dit voorgehou word as ’n stap om sosialisme, kommunisme en Marxisme te beveg.
Afgesien van die verskille tussen die begrippe, word dit tog na willekeur binne ’n bepaalde verband gebruik. Vir die man op straat is alles sinoniem met die "totale aanslag" en derhalwe assosieer hy dit met die Sowjet-Unie en al sy satellietstate. Wanneer nuwe beleidsrigtings dus as teenvoeter vir hierdie bedreigings aangebied word, geniet dit gewoonlik die wyds moontlike aanvaarding en word dit ook in ’n groot mate vrygestel van kritiese ondersoek. Met die vryemark-beleid was dit dan ook nie anders nie.
Die SAUK het byvoorbeeld begin om dit as die meerdere van die sosialisme voor te stel.
DE LA REY (4)
Hierdie boeiende vertelling van verskeie burgers se herinneringe onder genl De la Rey tydens die Tweede Vryheidsoorlog van 1899-1902 geskryf deur Ignatius Mocke kan gelees word by
GUERRILLA-OORLOG EN KRIEKET (VERVOLG)
DIE storm het swart aan die lug bokant hulle gemaal, toe die kommando vertrek het in die rigting van die Engelse laer.
Rudolf sou bevel neem oor ’n afdeling burgers wat vanuit die oostelike flank die Britse laer sou aandurf. Hy is ’n verkenner, maar Van der Westhuizen het hom gewaarsku dat hy altyd en oral gereed moes wees om aan die eintlike veldslae deel te neem.
“Ons het min opgeleide offisiere en ons durf ons plig nie ontduik wanneer die Generaal ons dienste nodig het nie.”
Die aanvoerder van die betrokke afdeling het twee dae tevore in ’n skermutseling met die vyand gesneuwel en Rudolf het opdrag ontvang om die bevel oor te neem.
Die eerste reëndruppels het swaar neergeplof toe die kommando, ’n paar myl van die Engelse laer af, ingeruk het om die laaste bevel te ontvang.
Hulle moes die laer in verspreide orde nader, sodat die wag nie betyds die gedreun van die perdehoewe sou hoor nie.
DE LA REY (3)
Hierdie boeiende vertelling van verskeie burgers se herinneringe onder genl De la Rey tydens die Tweede Vryheidsoorlog van 1899-1902 geskryf deur Ignatius Mocke kan gelees word by
GUERRILLA-OORLOG EN KRIEKET
SOWAT ’n maand na Rudolf se eerste ondervinding as verkenner, het hy ’n tweede en ewe belangrike opdrag van kaptein Schalk van der Westhuizen ontvang.
“Ons lê noual weke lank stil, ou seun,” het sy hoof gesê. “En die Generaal word ongeduldig. Sy hande jeuk vir die Tommies.
“Ek het vanmiddag berig ontvang dat ’n groot afdeling Engelse op Swaelkrans, die plaas van Dirk Steyn, laer geslaan het. Hulle het Steyn se huis glo afgebrand, sy skape vemietig en sy beeskraal onder die bomme gesteek. Ons wil ’nbietjie met hulle afreken. Ek wil hê jy moet eers ’n bietjie hul stellings gaan verken, min of meer uitvind hoeveel troepe hulle het, wat die sterkte van hul grofgeskut is en daama moet jy deurry na kommandant Henning. Sy kommando staan omtrent dertig myl anderkant die plaas. Daar is ’n bevel van generaal De la Rey aan hom, maar in geval jy die skriftelike opdrag verloor, sal ek kortliks verduidelik wat die Generaal van hom verlang:
Moreaand net na sononder moet hy die Engelse van die anderkant van die plaas af aanpak. Ons sal hulle van duskant af storm.
RAADPLEEG DIE HERE
Hannes Ollewagen
Josua 9:1-27
“...maar die mond van die HERE het hulle nie geraadpleeg nie.” (:14).
Dit is maklik om in retrospek ‘n saak krities te kan beoordeel. So is dit vir ons maklik om na, of selfs tydens die bestudering van hierdie gedeelte die opmerking te kan maak dat Josua mos moes geweet het dat hy God eers moet raadpleeg alvorens belangrike besluite gemaak word.
Josua was die leier wat Moses moes opvolg en hy het derhalwe geen maklike taak hier benede gehad om te verrig nie. Dit was egter vir Josua gerusstellend dat God hom soveel keer bemoedig het en verseker het dat Hy hom sou bystaan en hom nooit sou begewe of verlaat nie. Josua was die taak deur God opgelê om die beloofde land te verower en die volk Israel sy erfdeel te laat kry.
MODDER, BLOED, EN BAIE MOED
15 JULIE – 100-JARIGE HERDENKING VAN DELVILLEBOS
Die herdenking van die Slag van Delvillebos, presies 100 jaar gelede, het 'n paar dae gelede plaasgevind met 'n somber, waardige plegtigheid by die militêre monument buite die dorpie Longueval in die noorde van Frankryk.
Waarvoor het die 2 536 Suid-Afrikaners in Delvillebos gesterf?
Gelofteland het die afgelope tyd heelwat aandag geskenk aan die Rebellie van 1914-15 toe genl. Jan Smuts en Louis Botha slegs 11 jaar ná die Tweede Vryheidsoorlog groot verdeeldheid in Afrikanergeledere gebring het. Ons land was steeds in armoede gedompel na die Drie-jarige oorlog en was nie gereed vir nog so 'n verwoesting nie. Nog het Smuts, 'n vertroude Sionistiese ondersteuner, en Botha nie toegegee aan die weerstand wat daar onder Afrikaners was om nie aan die Engelse se oorlog teen die Duitsers mee te doen nie. Genl De Wet, Beyers, Maritz en De la Rey het groot weerstand daarteen gebied maar Smuts en Botha was ongenaakbaar in hul hebsug na eer komende van Brittanje. Hulle was eerder bereid om met bedrog en vuilspel dapper Afrikanerleiers om die lewe te bring, vir hoogverraad aan te kla en in tronke aan te hou as wat hulle hul meesters in Brittanje teleur sou stel. Die besluit om saam met Engeland teen Duitsland te veg is op Afrikanerseuns en –manne afforseer; daarom het nog 2 536 in Delvillebos gesterf.
KOMMENTAAR SONDER GRENSE (7)
Die SAUK... en die storie daaragter
L J Bothma
1988
Lees reeks by Die SAUK... en die storie daaragter
Die Goeie Hoop-konferensie en daarna
Die implikasie van die Carlton-konferensie strek egter veel verder en dieper. In die eerste instansie het dit die weg gebaan vir nog byeenkomste yan hierdie aard. Soos mnr P W Botha aan die einde van die konferensie gese het: “Dit sal jammer wees as vandag se belangrike beraadslaging net hier sou eindig. "
Weer eens is die klimaat voorberei vir nog ’n byeenkoms deurdat die sakelui al hoe nouer betrek is by besluitneming van openbare belang. Kort nadat die Schlebusch-kommissie die afskaffing van die Senaat aanbeveel het, het die SAUK weer die klimaat help skep en gesê: “Noudat daar van die Westminster-stelsel afgewyk word, sal dit moontlik wees om onmiddellik deur benoeming, ervaring en deskundigheid van die hoogste gehalte in die regeringstelsel in te voer uit die geledere van die nie-politieke gemeenskap. Dit is veral wenslik in die tegnologiese tydvak en sal dien om die vennootskap tussen die openbare en privaatsektore verder te konsolideer.”
POPULêRE AFRIKAANSE MUSIEK ...
...KUNSTENAARS OF NARE KUNS?
Hannes Ollewagen
Ek was nogal altyd onder die indruk dat kuns verwys na iets wat bewonderingswaardig is. Ek het van kindsbeen af kuns verstaan as iets wat deur ‘n persoon wat oor ‘n besondere gawe beskik, gelewer word.
‘n Mens leer egter dat die lewe as volwassene nie so eenvoudig is as wat dit uit ‘n kind se oogpunt is nie. Ons leer ook namate ons ouer word dat ons smaak van ander mense se s'n kan verskil en dat ons ander mense se unieke eienskappe moet respekteer. Wanneer ek nie kan vereenselwig met ‘n persoon se unieke idees en gewoontes nie is dit nie nodig om kwetsend teenoor die ander party te wees nie. Dit staan my vry om stil te bly en om nie met so ‘n persoon te assosieer nie.
Ek het tot op hierdie stadium probeer om laasgenoemde uitgangspunt te huldig t.o.v. die populêre, in besonder Afrikaanse, musiek wat deesdae in omloop is.
ONS LEWENS- FONDAMENTE
Ds Andrèvan den Berg
“As die fondamente omgegooi word, wat kan die regverdige doen?... die opregtes sal sy aangesig sien” (Ps.11:3,7)
Om probleme met buitestaanders te hê, kan nog verwerk word. Maar om dit in jou eie binnekring te moet trotseer, is dikwels onverkwiklik. Sulke wonde genees baie moeilik. Mense wat jy vertrou het, laat jou in die steek. Jou eie mense steek jou in die rug. Jy weet later nie meer wie om te vertrou en wie nie. Die beryming van Ps.146 waarsku: “Moet op prinse nie vertrou nie” .
Ps.11 vertel van Dawid wat in die geloof sy onbekende toekoms aan ʼn bekende God toevertrou het. Die skrywer van Hebreërs vra ons om God te vertrou: “Werp dan julle vertroue, wat ʼn groot beloning het, nie weg nie” (10:35) en sê daarna dat God sy beloftes nakom: “Want nog ʼn klein tydjie, en Hy wat kom, sal kom en nie versuim nie. Maar die regverdige sal uit die geloof lewe (:37,38).
Geloof en vertroue is twee kante van dieselfde muntstuk.
KOMMENTAAR SONDER GRENSE (6)
Die SAUK... en die storie daaragter
L J Bothma
1988
Lees reeks by Die SAUK... en die storie daaragter
Die Carlton-beraad
Mnr P W Botha het die nuwe rigtings wat mnr John Vorster ingeslaan het, verseël. Een hiervan was om die regering amptelik op 22 November 1979 tot die vryemark-beleid te verbind. Naas die Botha-regering se aanvaarding van die Wiehahn- en Riekertverslae, was dit die betekenisvolste oorwinning wat die linkse politiek nog ooit in Suid-Afrika behaal het. Binne die bestek van slegs vier jaar het die Vryemarkstigting ’n beslissende deurbraak gemaak.
Die SAUK het weer eens gehelp om die nodige klimaat te skep deur aanhoudend op die deugde van vrye onderneming te hamer. Daar is veral van die taktiek gebruik gemaak om dit teenoor die sosialisme af te speel, soos wat die geval op 4 Mei 1979 was onder die opskrif: “Vrye Onderneming versus Sosialisme”. Die SAUK het 1979 dan ook pertinent uitgelig as ’n jaar waarin baie gedoen is om sogenaamd vrye onderneming te bevorder en te versterk.
DE LA REY (2)
Hierdie boeiende vertelling van verskeie burgers se herinneringe onder genl De la Rey tydens die Tweede Vryheidsoorlog van 1899-1902 geskryf deur Ignatius Mocke kan gelees word by
EERSTE DAE (2)
!n Gevoel van aangename ernstigheid het oor Rudolf gekom.
Die afgelope dae was vol donker herinneringe. Hulle het in ’n land gedwaal waar die lewe geen betekenis gehad het nie. Net die dood was om hulle, die bittere, laaste verwensinge van die sterwendes, die geroep om water, die gesmeek wat geval het op ore wat verdoof was deur die kanongebulder en die snerpende gefluit van koeëls om hulle.
Rudolf het daardie dag, in die loop van die geveg toe sy flank van die kommando skielik handgemeen geraak het met die vyand, gesien hoedat een van sy strydmakkers sterwe. Hy het agter ’n hoë klip gelê en skiet toe ’n afdeling van die vyand skielik uit digte struikgewas links van hulle op hulle afgestorm het. Die beweging was so onverwags dat Rudolf nouliks tyd gehad het om sy rewolwer uit die leerskede te pluk.
DE LA REY (1)
Hierdie boeiende vertelling van verskeie burgers se herinneringe onder genl De la Rey tydens die Tweede Vryheidsoorlog van 1899-1902 geskryf deur Ignatius Mocke kan gelees word by
EERSTE DAE
RUDOLF NAUDÉ kyk die groepie jong burgers voor hom met ’n begrypende glimlag aan.
“Ons is ’n snaakse volk,” dink hy, “daar is tye wanneer ons die grootste deugde sal verruil vir roekeloosheid. As ons ’n besluit geneem het, word dit uitgevoer met driftige ongeduldigheid; as ons eers oortuig is van die geregtigheid van ons saak, handel ons blindelings...”
“Miskien is alle volke so,” gaan sy gedagtes voort. “Dit is die enkeling wat dink in die groot krisistye; die volk handel blindelings, met ’n pragtige heldemoed en ’n matelose gewilligheid om alles op te offer. Dit is nie die rede wat ’n volk deur sulke krisistye lei nie; dit is ’n donker instink, miskien so oud soos die lewe self...”
Gevoelens het vanmiddag hoog geloop op Driefontein, in die Lichtenburgse distrik. Die burgers het in honderdtalle opgedaag om generaal De la Rey te hoor praat oor die naderende oorlog. Hulle het hom reeds bejeën met die eerbied en vertroue wat ’n opregte volksman verdien.
MAG ONS WEER SO 'N LEIER HÊ!
“Daar is net een man wat ek meer verag as ’n kwaadstoker,” het generaal Koos de la Rey gesê, “en dit is die man wat hom steur aan die stories van so ’n skinderbek.”
Onder sy offisiere het hy enige neiging tot knoeiery met ferme hand onderdruk. En by een geleentheid het hy hardhandig afgereken met een van sy onderoffisiere wat op ’n skaamtelose wyse probeer het om die Generaal se guns “af te vry,” soos sy makkers spottend gesê het. Hierdie jong burger het homself beskou as ’n soort selfaangestelde nuusaandraer; as een van sy medeoffisiere iets doen wat hy as ’n misstap beskou, het hy subiet sy opwagting by die Generaal se tent gedoen en sy wapenbroer aangekla; dan was dit ’n krygsreël wat oortree is; by 'n ander geleentheid weer ’n opmerking wat slegte bedoelings verraai het. “Hy is een van die dae onder die Engelse, Generaal,” het hy by sulke geleenthede gewaarsku.
De la Rey se vertroude offisiere het geweet met watter walging en afsku dié soort kwaadstokery die Generaal vervul en dit het hulle nie verbaas nie toe hy eendag sy toevlug geneem het tot die enigste middel wat vir goed ‘n einde daar aan sou maak: Die sambok. Hy het die nuusaandraer flink afgeransel en daarmee is die rus en goeie trou in die kommando vir goed herstel.
WIL Ú HOM OOK BETER LEER KEN?
Hannes Ollewagen
Lukas 19:1-10
“En hy het probeer om Jesus te sien, wie Hy was; maar vanweë die skare kon hy nie, omdat hy klein van persoon was.” (:3).
Dit is menigmaal nie so belangrik wat ‘n mens doen as die gesindheid waarmee jy dit doen nie. Ons lees in vers 3 van Lukas 19 dat Saggéüs nie alleen vir Jesus wou sien uit blote nuuskierigheid nie, maar sy begeerte was om Hom te leer ken. Ons lei dit af uit die woorde “wie Hy was”. Hy het dus al dikwels van Jesus gehoor, maar hy wou Hom egter persoonlik leer ken.
Groot was Saggéüs se verbasing toe Jesus binne sigafstand kom en net daar gaan staan en Hom beveel om Hom van nader te leer ken. Dit is op hierdie stadium waar ons in vers 5 lees van die gesindheid waarmee Saggéüs Jesus se opdrag aanneem – met blydskap! “Hy maak toe gou en klim af en het Hom met blydskap ontvang.”
GOD GAAN NUWE VOLKSLEIERS STUUR...
...manne en vrou wie se harte in die bloed van Jesus gewas is
Ds Andrè van den Berg
Mense wat hul as leiers voorgedoen het, het ons of verraai of hakskene gewys toe die poppe begin dans. Ons het ʼn bitter slegte ding oorgekom! Maar laat ons eerlik wees - ons het ʼn belangrike les geleer: Moet op prinse nie vertrou nie! Ons het geglo dat mense - politici en kerkleiers - ons uit die penarie sou red. Toe gebeur die teenoorgestelde. En dit het ons vryheid gekos.
“En die kinders van Israel het gedoen wat verkeerd was in die oë van die Here: hulle het die Baäls gedien en die Here, die God van hulle vaders, verlaat… Maar wanneer hulle dan in groot benoudheid raak, verwek die Here rigters wat hulle verlos uit die hand van hulle berowers” - Rig. 2:10,15,16
God gebruik soms onwaardige mense as kragtige instrumente in sy diens. Ja, Hy slaan reguit houe met krom stokke, soos in die tyd van die Rigters gebeur het. Ná die dood van Josua het Israel onverskillig teenoor hul verlede geword en geestelik verval. Op daardie stadium was al die mense wat saam met Moses uit Egipte getrek het, feitlik almal dood. Die wonder van God se ingryping, die volksbevryding en die gedagtes aan die grootse belewenis met God in die woestyn, het so goed as verdwyn!
AL BARS DIE HEL AAN JOU VOETE LOS...
...WEET WAAR JY MET JESUS STAAN
Ds Andrè van den Berg
“ ... gryp na die ewige lewe ...” - 1 Tim.6:12
Om in die Evangeliebediening te staan, is die grootste voorreg op aarde. Dis egter ʼn pad van geen maanskyn en rose nie, maar van spanning, onreg en neerslagtigheid. Daarom gebeur dit dikwels dat leraars aan hartaanvalle sterf en etlike al selfmoord gepleeg het. Ek het etlike van hulle persoonlik geken.
Die eerste jare in die bediening is gewoonlik die swaarste soos wat die jong Timoteus in die veeleisende gemeente in Efese ervaar het. Hy kla by Paulus van ʼn kroniese maagprobleem wat moontlik aan die spanning van ʼn groot verantwoordelikheid vir die gemeente te wyte was. “Moenie langer water alleen drink nie, maar gebruik ʼn bietjie wyn ter wille van jou maag en jou herhaalde ongesteldheid” (1 Tim.5:23). Wat ʼn gawe doktersvoorskrif!
Paulus skryf nie net fisiese medikasie voor nie, maar ook geestelike medikasie: Wat het Paulus hiermee bedoel?
KOMMENTAAR SONDER GRENSE (5)
Die SAUK... en die storie daaragter
L J Bothma
1988
Lees reeks by Die SAUK... en die storie daaragter
Magsdeling en die ekonomie
Die vrye mark-beleid
Suid-Afrika se ekonomiese stelsel was nog altyd vry binne ’n bepaalde politieke ruimte. Dit kon op sy beste as ’n gemengde kapitalistiese stelsel beskryf word, soos wat die geval in die meest Westerse lande is.
Sedert die middel-sewentigerjare het daar egter ’n oorbeklemtoning van die sogenaamde vrye mark en sy deugde in die land posgevat. Op die oog af het dit vir die man op straat gelyk na ’n welkome vaslegging en verewiging van ’n bestaande ekonomiese stelsel wat reeds buitengewoon goeie resultate opgelewer het. Dit was egter allermins die geval.
Onder apartheid was die land se ekonomiese ordening die vergestalting van die klem op die onderskeie nasionalismes, daarom dat sommiges daarna verwys het as “ekonomiese nasionalisme".