CE Latsky

Lees reeks by Kinderverhale van CE Latsky

Staaltjie Omtrent Napoleon

BAIE van julle het seker al in die geskiedenis geleer van Napoleon Bonaparte, die Korsikaanse korporaal wat later 'n wêreldveroweraar en keiser van Frankryk geword het. Hy is eindelik in 1815 verslaan en verban na die eiland van St. Helena, waar hy na 'n paar jaar aan maagkanker dood is. Soos dit gewoonlik gaan met so 'n groot historiese figuur, is die geskiedenis vol staaltjies omtrent hom. Party verduidelik sy edele karaktertrekke en andere bewys dat die grootste en magtigste persoon ook nog maar mens is, met al die gebreke en foute van 'n Adamskind.

Die verhaal wat ons nou weergee, skilder hierdie geskiedkundige figuur vir ons op sy beste:
Nadat hy tot volle mag gekom het in Frankryk, het hy baie manne tot hoë posisies in die land verhef. Party van sy familielede het hy konings gemaak oor die lande wat hy verower het, en baie van sy vriende het groot gunste en bevordering van hom ontvang. Onder meer was die hertog De Polignac een van sy gunstelinge.

HOU MOED, GOD KEN DIE TYD

Kyk, Ek laat hulle bymekaarkom uit al die lande waarheen Ek hulle verdryf het in my toorn en in my grimmigheid en in groot gramskap;  en Ek sal hulle na hierdie plek terugbring en hulle veilig laat woon... Want so sê die HERE: Soos Ek oor hierdie volk gebring het al hierdie groot onheile, so bring Ek oor hulle al die goeie wat Ek oor hulle spreek. - Jeremia 32

Soos die HERE die volk Israel aan die Chaldeërs oorgegee het omdat hulle ander gode gedien het, het Hy ook die Afrikanervolk aan ‘n goddelose owerheid vir presies dieselfde rede oorgegee.

Tans betaal hierdie volk vir hulle afvalligheid; die vyandelike aanslag is bedoel om vernietigend te wees. Ons word vermoor, verdruk, verraai, gebreinspoel en belieg. Hierdie poging met sy gevolglike verdeeldheid in ons geledere het daartoe gelei dat daar maar bitter min volksgenote oor is wat die waarheid van ons haglike toestand raaksien; die liberaliste en verraaiers het grootliks daarin geslaag om verwarring en twyfel onder volksgenote teweeg te bring wat die terugkeer ernstig bemoeilik.

Maar God wil ons vergewe en terugbring op sy eie tyd. Toe die tyd reg was en Hy Israel wou vergewe, het Hy hulle bymekaargemaak en hulle teruggebring na veiligheid in die land waar Hy weer hulle enigste God was, en dit is presies wat Hy met ons wil doen.

Scott se Ekspedisie na  die  Suidpool 1910 – 1913

Lees reeks by Scott na die Suidpool

Op 16 Maart het agt van die manne op ’n sleereis van ’n week vertrek, maar die temperatuur het nou ’n onaangename laagtepunt bereik en tot sowat 40° benede zero gedaal. Hulle is die swaarste geteister deur betrokke weer en deur die uiters swak lig op die dae wanneer geen bakens wat hulle  die pad na die opslagplek kon aandui, sigbaar was nie.

Die manne vertel: Ons slaapsakke was ook bevrore en ongerieflik. Aan die binnekant van ons tente het ’n dik ryp gevorm en elke windjie het dit in ’n ysbui laat neerstort. Terwyl ons tydens die etes op ons slaapsakke gesit het, het ons koppe en skouers dikwels stukke van hierdie ryp afgestamp. Dit het gou in ons slaapsakke versamel, met die gevolg dat ons nagte in ’n klam ellende verander is. Die oppervlaktes was baie moeilik en dit was selfs ’n inspannende werk om ligte sleë van die opslagplek af te trek.

Hierdie herfs is deur ’n reeks storms en sterk winde gekenmerk, en daartussenin was kwalik meer as ’n paar uur stilte of ligte winde. Hulle het soms die ski’s gebruik, maar soms was die ski’s ook heeltemal nutteloos, en wel omdat die sneeu in klompe onder hulle aangepak het.

CE Latsky

Lees reeks by Kinderverhale van CE Latsky

'n Spotter kry sy Antwoord

TOE 'n sekere predikant eendag op reis was, moes hy een nag by 'n herberg oorbly. In die sitkamer ontmoet hy 'n jongkêrel wat hom onmiddellik uitnooi om 'n glasie brandewyn saam met hom te geniet.

"Nee, dankie," sê die predikant beleef, "ek is nie dors nie."

Toe vra die vreemdeling. "Drink u dan nooit anders as net wanneer u dors het nie?"

"Baie selde," antwoord die dominee.

"Dan," sêdie jong man ewe parmantig, "is u mos nes 'n dier. Want 'n dier drink net om sy dors te les."

"So?" was die antwoord. "Drink u dan ook op tye wanneer u nie dors is nie?"

"Ja, sekerlik! Dikwels."

"In daardie geval," sê die leraar kalm, "is u dan erger as 'n dier, juis omdat 'n dier net drink om sy dors te les."

Humor in die Anglo-Boereoorlog 1899-1902

Samesteller: Elria Wessels

Lees reeks by Ware kwinkslae

Die volgende staaltjie deur H.C. Hopkins, uit die boek Maar een soos hy:

Ek moet nou weer agter die kommando aan na Perdekraal toe. Ongelukkig het die burgers nie stelling ingeneem by die krale nie, maar onderkant die huis agter 'n skerp klipbankie. Toe ek na die huis aangery kom, sien ek twee perde ruiters ut die plantasie regs van die opstal na my kant toe aankom. Een ry vooruit op so 'n mooi, blou perd en vas onder die indruk dat dit my burgers is, skree ek: "Sê vir die ander hulle moet hier na onder toe kom en by die huis posisie inneem!"

Meteens spring die twee van hulle perde af en die volgende oomblik klap daar twee skote. Die koeëls fluit so skrams by my verby!

Vas onder die indruk dat dit my eie mense is wat so onverantwoordelik op my begin skiet, trek ek los en gil op hulle: "Ellendige skepsels, wat de duiwel skiet julle op my? Waarom skiet julle nie die Engelse nie?"

Hannes Ollewagen

Eségiël 36:1-38

In vers 17-21 lees ons hoedat die volk van God hulself skuldig maak deur hul land te verontreining deur hulle goddelose wandel en handelinge.  Ons eie volk hier in Suid-Afrika het ons ook skuldig gemaak aan dieselfde oortredinge en het ook die Heilige Naam van God in ons land verontreining deur van Hom afvallig te raak en Hom te vergeet.  En is óns volk nie óók onder die nasies verstrooi en in ander lande versprei soos wat ons lees met die volk Israel gebeur het nie?  Is ons nie ook geoordeel volgens ons handel en ons wandel nie?  (Vers 19)

Ons is as ‘n geringe volkie geplant aan die suidpunt van Afrika met ‘n roeping om as Godsvolk te leef tot eer van sy naam.  Ons was veronderstel om dit wat kosbaar en heilig vir ons volk was, nl. ons geloof in God Drie-enig en ons geloftes aan Hom, te vertroetel, te beskerm en die kennis daarvan aan ons nageslag oor te dra.  Ons was bestem om ons kinders in die weë van die Here op te voed en hulle te leer van die wonders wat God vir ons volk gedoen het.

Dr JH Breytenbach

Lees reeks by Geskiedenis vd Krugerstandbeeld

Die Krugerstandbeeld waaraan Anton van Wouw met soveel tere liefde en opoffering gewerk het, het dan ook nooit in die Suid-Afrikaanse Republiek verrys nie.  Op 11 Oktober 1899, nog voordat die gegote beelde en basreliefs in Suid-Afrika aangekom het, het die Tweede Vryheidsoorlog, wat soveel ellende en verwoesting vir Suid-Afrika gesaai het, losgebars ; en al was die Boere vir die eerste vier maande ook so suksesvol dat hulle die vyandelike strydmagte buite die grense van die Republieke gehou het, het die Krugermonument tog nie die Boeregebied gehaal nie. Die gegote stakke is wel—wanneer, kon deur ons nie vasgestel word nie—na Suid-Afrika verskeep, maar hulle het nie verder as Delagoabaai gevorder nie waar hulle bly lê het, aangesien die Boere, in 'n stryd op lewe en dood gewikkel, daar op dié tydstip geen aandag aan kon gee nie.

Humor in die Anglo-Boereoorlog 1899-1902

Samesteller: Elria Wessels

Lees reeks by Ware kwinkslae

Deneys Reitz, Kommando, p. 254

Gedurende die Boereoorlog is ons in 'n geveg by Harrismith naby die Wilgerivier. Dit duur nie lank nie of die vyand vlug. Ek sien 'n vlaggie waai in die lang gras en toe ek daar kom, sit kaptein Bentley by 'n gewonde soldaat. Ek vra wat ek vir hom kan doen.

"Could you get some water, he is very thirsty."

Ek het 'n agterryer met die naam Klaas gehad wat ek rivier toe stuur vir water. Terwyl Klaas op pad is, bied kaptein Bentley my 'n sigaret aan. Hy gee die pakkie aan my met 'n groot Union Jack op die een kant. Die sigarette het bekend gestaan as Flag. Ek bekyk die pakkie en sê: "Nee dankie."

Hy draai die pakkie om met 'n glimlag en sê: "Try it this way!"

Gedurende die tyd toe lord Clarendon die goewerneur-generaal van die land was, vertel ek hom wat gebeur het en van die Flag- sigarette.

Hy lag en sê: "Oh! I see the point, you are still trying to burn the flag!"

CE Latsky

Lees reeks by Kinderverhale van CE Latsky

Wie Ore het om te hoor

IN Mark. 4 : 9 lees ons die woorde wat hierbo aangehaal word. Daardeur, meen ons, wou Jesus te kenne gee dat as mense nie voordeel uit die Bybel trek of uit die preke wat hulle hoor nie, die fout eerder by hulle lê as by hulle verstand. Ons leer nie die lesse wat die Here aan ons wil leer nie —nie omdat ons nie kan nie, maar omdat ons nie wil nie.

Daar was eenmaal 'n hoteleienaar wat aan drank verslaaf was. Hy wou nooit van die Bybel of van die Kerk hoor nie, maar hy was lief vir musiek, en toe hy eendag hoor dat die sang by 'n sekere kerk so besonder mooi is, besluit hy om een Sondag uit nuuskierigheid daarheen te gaan om die musiek te geniet. Maar hy was vasbeslote om nie een woord van die preek aan te hoor nie.

Scott se Ekspedisie na  die  Suidpool 1910 – 1913

Lees reeks by Scott na die Suidpool

Die manne het Veiligheidskamp op 1 Maart bereik en twee briefies van kaptein Scott daar gevind. Hy het hulle beveel om oor Kasteelrots na Hutpunt te gaan en hulle laat weet dat die see-ys aan die beweeg is. Die klimmery die volgende dag was baie interessant maar ook baie moeilik. Hulle was van 9 vm. tot elfuur die aand aan die beweeg. Eers het hulle oor die ys van die Ysbank tot aan die voet van die helling wat na die ysrif ten noorde van Kasteelrots lei, gegaan. Hier het hulle James Pigg op tou geslaan en ’n aantal ure daaraan bestee om ons toerusting en die slee teen die hang op te bring. Vir hierdie werk het hulle geen ysspore gehad nie, want dit was almal op Scott se eie slee. Dit was dus soms nodig om hande-viervoet en met behulp van hulle ski-stokke teen die hang op te trek. Dit was ’n buitengewone manier van doen, maar die enigste wat op die steiler blou ys sou deug.

Ds Andrè van den Berg

"... Mense eerbiedig slegs leiers wat eerbiedwaardig optree.  Sonder eerbare leiers kan geen land voorspoedig wees nie.... Joshua het die sedelike en maatskaplike aftakeling van sy volk aanskou.  Daarom het hy, toe hy die leisels by Moses oorneem, daarna gestreef om sy volk op die beginsels van reg en geregtigheid te rig."

“ ..... Wees sterk en vol moed, wees nie bevrees of verskrik nie; want die Here jou God is met jou, oral waar jy heengaan” - Jos.1:9

Josua is een van die mees onkreukbare karakters in die Bybel.  Sy lewe draai om die as van sy uitsonderlike geloof in God.  Toe die 12 verspieders van hul tog om die Beloofde Land te bespied, terugkeer, het tien van hulle ʼn negatiewe verslag ingedien - die Kananiete is te sterk om te oorwin, die stadsmure te stewig om te breek en sommige van die inwoners te groot om mee skoor te soek!

Hierdie verspieders het op sig en nie in die geloof geoordeel nie.   Daarom was hulle baie bang.  Twee het egter uit ʼn geloofsoog na die situasie gekyk - Kaleb en Josua.  Daarom het hulle anders berig: |” Die land ... is ʼn buitengewoon goeie land.  As die Here ʼn welbehae in ons het, sal Hy ons in hierdie land inbring... Wees net nie teen die Here opstandig nie...” (Num.14:7-9).

A.D. Keet en Aennschen Schumacher het hierdie lewendige, raadgewende lied vir ons gegee om te sing:

Kom Afrikaners, sing nou luid, en laat jul stemme hoor;
hef aan 'n lied wat oweral ons nasie sal bekoor!
Kom, Afrikaners, sing nou luid: laat jul stemme hoor!
Hef aan 'n lied wat oweral ons nasie sal bekoor!

Hef aan 'n lied van heldedaad, van mag teen owermag:
'n Nasie wat sy helde eer sal niemand ooit verag.
Hef aan 'n lied van heldedaad, van mag teen owermag:
'n Nasie wat sy helde eer, sal niemand ooit verag.

Sing saggies van jul vroueleed, maar wees op almal trots;
'n Nasie wat sy vroue eer, staan vaster dan 'n rots.
Sing oor die vrede van die veld, van koppie en van rand:
'n Nasie wat sy woonplaas eer, bou nooit op losse sand.

Nog 'n pragtige volksbesielende poëtiese lied deur H.A. Fagan en Joh Peters waarvan die verwerking deur mev Jandrell gedoen is:

By die ruwe Kaap van storme, waar die oseane bots,
en van oos en wes die golwe worstel om hul bakenrots,
waar die maagdelike velde nog in die skuwe skoonheid bloos;
dit is waar jul wieg gestaan het, stoere Afrikanerkroos,
dit is waar jul wieg gestaan het, stoere Afrikanerkroos.

Werk en stryd was julle erfdeel, wat die vaderland jul gee,
maar waardeur jul arm gespier is en jul hart tot staal gesmee.
So gehard en so getemper, trek hul heen oor berg en vlei,
en herskep tot Edensgaarde Afrika se woesteny,
en herskep tot Edensgaarde Afrika se woesteny.

Elke vyand moes getem word, wat jul opmars wou betwis,
die natuur se wilde kragte, die barbaar se sluwe lis.
En geen mag van vreemde wapen, geen veroow'raar sal jul vrees;
nimmer in 'n slaaf se boeie rus die Afrikanergees,
nimmer in 'n slaag se boeie rus die Afrikanergees.

Voorwaarts dan, getrou en wakker, moedig, kragtig steeds vooruit!
Geen geweld, geen dwinglandswoede sal jul ideale stuit.
Laat jul roep oor berge dawer, oor die vlaktes oor gedra:
Ewig hoog die vryheidsvaandel, stoerekroos van Afrika!
Ewig hoog die vryheidsvaandel, stoerekroos van Afrika.

'n Minder bekende maar nie minder pakkende lied deur Theo W Jandrell en FR Sigismund is ook in die FAK opgeneem:

Ek ken 'n land van ossewa,
waar voorgeslagte, deur bangste nagte
hul leed moes dra.
My eie land Suid-Afrika.

Ek ken 'n volk so groot en vry,
van vroegste tye, deur swoeg en lye
so taai gebrei!
My eie volk Suid-Afrika.

Ek ken 'n taal, nog jonk en fris
bykans verlore, maar nou herbore,
so dierbaar is!
My eie taal, my erfenis.

Ek min jou, land van ossewa;
waar ek ook swerwe, en tot ek sterwe,
Suid-Afrika!
Ek sal jou op my harte dra.

In 1881 toe die vryheid van Transvaal in ons stryd teen Engeland teruggewin is, het SJ du Toit en JS de Villiers hierdie kragtige vlaglied vir ons gegee om met trots en dankbaarheid te sing . Dit vertel op 'n treffende wyse die verhaal van ons stryd en oorwinning:

Die Vierkleur van ons dierbaarland, die waai weer oor Transvaal;
En wee die Godvergete hand, wat dit weer neer wil haal!
Waai hoog nou in ons helder lug, Transvaal se vryheidsvlag!
Ons vyande is weggevlug, nou blink 'n blyer dag!

Met lae lis haal Albion ons vlag verraad'lik neer;
En doen toe net al wat hul kon, dat ons hul vlag moes eer:
"Ons sou dan alles daarby wen, 'n telegraaf en spoor,
as ons die rooi vlag wil erken", maar dit wou ons nie, hoor!

Vier jaar lank het ons mooi gepraat om weer ons land te kry:
"Ons vraag jou, Brit, geen goed of kwaad; gaat weg en laat ons bly!"
Maar toe die Brit ons nog vererg, toe vat ons die geweer.
Ons was al lank genoeg geterg, nou kan ons tog nie meer.

En met Gods hulp het ons die juk van Eng'land afgegooi;
Ons is weer vry, geluk! Nou waai ons vlag weer mooi.
Dit het ons heldemoed gekos, maar Eng'land nog  veel meer.
So het die Heer ons weer verlos, ons gee Hom al die eer.

Nog 'n besielende, sterk marslied deur Stephen Eyssen en DF Viljoen wat ons sangers vandag gerus weer uit volle bors kan sing om daardie volkstrots wat die verraaiers onder ons so hard probeer vertrap, helder wakker te maak:

Uit die chaos van die eeue het verrys 'n stoere volk;
Met die durf van pioniere word ons nasiestryd vertolk.
Met die polsslag van ons volksiel word ons dank jou toegedra;
Deur ons sangers, skilders, bouers, roem ons jou, Suid-Afrika.
Ons sal handhaaf, ons sal opbou, ons sal hoog jou vaandel dra;
Ons sal sal sterk wees in ons liefde vir ons volk, Suid-Arika.

Hoor die skoon ruis oor ons velde, soetste taal van klein en groot;
Klanke wat ons hier verwelkom, van vaarwel ook by die dood.
Dis die taal van onse vaders in ons volksvergadersaal.
Op ons kansel, in ons howe klink die Afrikaanse taal.
Ons sal handhaaf, ons sal opbou, ons sal hoog jou vaandel dra;
Ons sal sterk wees in ons liefde vir ons taal, Suid-Afrika.

Een van hart en sin en strewe, vasvertrouend op die Heer,
Sal ons bou 'n toekoms, heerlik op die skone van weleer.
Uit die diepte van ons harte smeek ons vurig om gena;
Om te hou wat ons verwerf het, om te bou Suid-Afrika.
Ons sal handhaaf , ons sal opbou, ons sal hoog jou vaandel dra;
Ons sal sterk wees in ons liefde vir ons land, Suid-Afrika.