Dr JJ Snyman

Ek moet sê, ek geniet nogal die politieke spektakel wat hom op die oomblik in hierdie land afspeel. Nie soseer omdat ek een van honderdduisende Blankes was wat gewaarsku het teen die nadelige gevolge van  swart meerderheidsregering nie; dit raak immers ons almal, maar veral die geskarrel in links-liberale geledere om tog 'n beter swart kroonprins as die ou "verdomde Zuma" te kry. Zuma het hulle darem nou lelik "gedrop".

Maar omdat linksheid en liberaal-"geit" 'n sielsieke toestand is, word die waarheid natuurlik ontken; of as liberaliste dan nou werklik so dom is soos wat ek dink hulle is; net eenvoudig nie ingesien nie. Die waarheid is dat Zuma sou wees soos die een voor hom en die een na hom sal wees soos hy. Maar in droomland kan ons mos maar aanhou droom, of hoe?

Op Nuwejaarsfontein le Christiaan de Wet hom met aansienlike sukses op sy boerdery toe sodat hy spoedig een van die toonaangewende boere in die distrik word.

Hy word egter nie lank toegelaat om sy aandag onverstoord aan sy boerdery te wy nie. Voor hy ’n man van agt-en-twintig jaar oud is, is hy reeds waarnemende kommandant, veldkornet en Transvaalse Volksraadslid. Met sy uitmuntende eienskappe is dit onvermydelik dat hy tot diens van sy nuwe gemeenskap en sy volk geroep sou word.

In 1889 kom die kwessies van ’n tolverbond en die bou van ’n spoorlyn deur die Vrystaat na die Zuid-Afrikaansche Republiek ter sprake. De Wet bestudeer die konsep-ooreenkomste met die regering van die Kaapkolonie oor hierdie sake en saam met ’n groot aantal van sy volksgenote voel hy bitter ongelukkig daaroor.

Hannes Ollewagen

Handelinge 4:32 – 5:16

“Toe sê Petrus:  Ananías, waarom het die Satan jou hart vervul om vir die Heilige Gees te lieg en van die prys van die grond agter te hou?” (5:3).

Ons lees in die gedeelte waar hierdie gelowiges eendragtig besluit het om hul besittings op daardie stadium te verkoop en na behoefte onder mekaar te verdeel omdat hulle gelyke sorg vir mekaar gedra het.  Hierdie gelowiges het mekaar se geestelike welstand, maar ook die stoflike behoeftes van elkeen op die hart gedra.

‘n Mens kan verseker wees dat daar groot bewondering was vir diegene wat met toewyding hul besittings opgeoffer het in hul diensbaarheid aan God.  Dit is egter duidelik dat Ananías en Saffíra ook graag bewonder wou word, maar opregte toewyding het egter ontbreek.  Die rede waarom hulle hul grond verkoop en die geld na die apostels gebring het, was ter wille van uiterlike vertoon en mense se aansien;  nie om diensbaarheid aan God nie.

Lewenskets van Genl. CR. de Wet
Ben Olivier

Lees reeks by GENERAAL CHRISTIAAN DE WET

Die Basoeto’s is verslaan. Oral waar hulle oor die grense van die Republiek van die Oranje-Vrystaat oortree het, is hulle statte vernietig en hulle graanlande afgebrand. Hulle grootkaptein, Mosjesj, vra om vrede. Hy het die hulp van die Kaapkolonie se goewerneur, sir Philip Wodehouse, ingeroep om tussenbei te tree. Hy is nie alleen gewillig om sy krygsmanne terug te trek nie, maar ook om ’n stuk grond aan die Republiek af te staan. Dit alles word bekragtig in die Verdrag van Thaba Bosigo.

Die volgende dag, 4 April 1866, kom al die burgers bymekaar. Hulle kom luister na wat hulle President vir hulle wil sê. Hy staan op ’n wa, 'n man in die fleur van sy jare, ’n man wat hierdie republiek en sy volk se vryheid liefhet met sy hele hart. Klein Christiaan de Wet staan en kyk na hom en luister na sy woorde. Die Vrystaat is ’n vrye staat en ’n vrye staat sal en moet dit bly. Die Vrystaters is ’n vrye volk en ’n vrye volk sal en moet hulle bly.

Ds. Andrè van den Berg

Lidmate wat deur die leer van die Sewendedagadventiste (hierna Adventiste genoem) beïnvloed word, bevraagteken al hoe meer die heiliging van die Sondag as Christelike rusdag.   Die Adventiste dring op ‘n herstel van die Ou Testamentiese sabbat aan en glo dat Christus nie na die aarde sal terugkeer alvorens dit herstel is nie.  Hulle beskou die huldiging van die Sondag as ‘n heidense verering van die son wat by keiser Konstantyn, ‘n sonaanbidder, begin het.   Hulle stigter, Ellen G White, dig die instelling van die Sondag as heilige rusdag in die kerk aan ‘n Roomse pous toe.

1.   Oorsprong van die Sabbat

Waar kom die sabbat vandaan?  God het dit in die Ou Testament (OT) as rusdag bepaal: “En God het op die sewende dag sy werk voltooi wat Hy gemaak het, en op die sewende dag gerus....En God het die sewende dag geseën en dit geheilig...” (Gen.2:2,3).   Die eerste aanduiding van die sabbatsgebod is in Ex.16 toe Israel aangesê is om dubbeld die hoeveelheid manna op die sesde dag op te tel sodat hulle op die sewende dag kon rus.   Daarna kom dit in die Tien Gebooie (Ex.20) voor.

Lewenskets van Genl. CR. de Wet
  Ben Olivier

Lees reeks by GENERAAL CHRISTIAAN DE WET

Klein Christiaan de Wet se blou oë skitter van opgewondenheid. Hy kyk na oom Hendrik Fouchè wat met die yslike ou voorlaaier in sy hande voor hom staan.

"Gaan Oom my regtig vandag leer skiet?”

”Ja, Krisjan, sodat jy ’n blesbok behoorlik kan doodskiet. Jy hoef hom dan nie eers deur die honde te laat plattrek en daarna te probeer om sy keel af te sny nie!”

Christiaan kyk af grond toe. Hy weet die oom terg hom oor sy avontuurtjie ’n jaar of wat vantevore toe hy ’n bok so laat plattrek het. Dit was nogal op ’n Sondagoggend! Hy het die dier met sy kruisbande vasgebind en huistoe genael om ’n mes in die hande te kry. Die einde van die saak was dat hy ’n yslike skrobbering van sy vader, oom Jacobus de Wet, op die Iyf geloop het.

Oom Hendrik sien die knaap se verleentheid.

Lees reeks by Afrikaner-liberalisme

'n Volk wat sy geskiedenis vergeet en die waarde en ideale wat hom deur die geskiedenis gedra het, afsweer, is geen volk meer nie maar het geblus tot 'n massa individue.

DIE LIBERALISME (4)

Prof. P.S. Dreyer

Op hierdie stadium moet ons ons aandag by die Britse invloed bepaal.

Vanaf 1806 het die Britte die bewind aan die Kaap in hulle hande en gee hulle die toon aan. In die begin van die veertigerjare neem Engeland ook Natal en die Oranje-Vrystaat in besit. Hoewel die Vrystaat weer onafhanklik geword het, is die Britse invloed tog in 'n groter mate gevestig as in Transvaal. Veral deur die werk van Rhodes is die gebiede ten Weste en ten Noorde van Transvaal ook in besit geneem sodat die twee Boererepublieke deur Engelse gebied byna heeltemal omring is.

Hierdie ontwikkeling vind dus plaas vanaf die begin van die negentiende eeu wanneer die liberalisme sy hoogepunt in Engeland bereik en die vanselfsprekende lewensopvatting van die Brit geword het. Soos reeds aangedui is, het dit op elke terrein van die lewe uitdrukking gevind.

Lees reeks by Afrikaner-liberalisme

'n Volk wat sy geskiedenis vergeet en die waarde en ideale wat hom deur die geskiedenis gedra het, afsweer, is geen volk meer nie maar het geblus tot 'n massa individue.

DIE LIBERALISME (3)

Prof. P.S. Dreyer

Suid-Afrika, Afrikaners en liberalisme

Op hierdie stadium kan ons ons nou tot Suid-Afrika wend.

Soos reeds opgemerk is, het die term liberalisme hoofsaaklik 'n negatiewe betekenis onder behoudende Afrikaners. Desondanks moet ons onthou dat die Blankes in Suid-Afrika 'n deel van die Westerse wêreld is en kultureel in die Weste gewortel is. Net soos enige ander Westerse land het ons van ons kosbaarste erfgoed van die liberalisme ontvang. Die Republikeinse staatsvorm – die ideaal van die Afrikaner vandat ons van onsself as volk bewus geword het; die demokrasie (soos ons dit onder Blanke bewind ervaar het); 'n kapitalistiese ekonomie; die "Rule of Law"; vryheid van denke, spraak, geloof en die pers; en 'n diepgewortelde sin in die vryheid van die individu en die volk (voor 1994), is van die hoogste waardes wat vir ons geld en wat ons private, sosiale, ekonomiese, politieke, intellektuele en sedelik-godsdienstige lewe grootliks bepaal.

Aan die ander kant moet ons tog ook baie versigtig wees wanneer ons van die Afrikaner as erfgenaam van die liberalisme praat.

'n Volk wat sy geskiedenis vergeet en die waarde en ideale wat hom deur die geskiedenis gedra het, afsweer, is geen volk meer nie maar het geblus tot 'n massa individue.

DIE LIBERALISME (2)

Prof. P.S. Dreyer

Die grond van die veranderinge was 'n ander mensbeeld en 'n ander lewenshouding wat in die Renaissance te voorskyn tree en mettertyd die hele Westerse wêreld verower. Dit is nie 'n nuwe filosofie wat deur filosowe uitgewerk is en toe die Westerse wêreld ingeneem het nie. Wat gebeur het, is dat die nuwe lewenshouding en lewensopvatting uitdrukking vind in die werk van filosowe, kerkleiers, kunstenaars, sakeleiers en politici en deur hierdie mense op talle maniere tot spreke gebring is. Dit dring eers later deur tot die man op straat, maar verower uiteindelik die Westerse gees so volkome dat baie skrywers juis dit as die tipiese kenmerk van die Westerling sien. Ons kan hierdie nuwe mensbeskouing en lewensopvatting soos volg saamvat:

In die eerste plek kom die mens in die middelpunt te staan. Nie meer God of die Kerk staan in die sentrum nie, maar die mens. Nie meer is die mens op die hiernamaals gerig nie, maar op die hier en die nou van hierdie wêreld. Die mens is nie meer niks voor die aangesig van God nie, maar 'n medewerker van God, 'n medeskepper naas God.

Hannes Ollewagen

Psalm 11:1-7

“Want die HERE is regverdig; Hy het geregtighede lief; die opregtes sal sy aangesig sien.”  (:7)

Die Satan werk selde met ‘n infame leuen, want hy is welbewus daarvan dat ‘n halwe waarheid mense  meer effektief sal mislei.  Dit is dan myns insiens ook wat hy doen met die halwe waarheid van die oordrewe “Jesus-liefde” wat tans in die wêreld rondgaan.

Die Woord van God getuig weliswaar van God se liefde vir sondaars, maar hierdie liefde is vir bekeerde sondaars.  Dit is mense wat bewus is van hul swakheid in die vlees, maar hul afhanklikheid van Hom in die gees.  Dit sluit diegene uit wat die swakheid in die vlees koester en Hom in die gees verag.  Diegene wat Hom verag deur doelbewus in hul sonde te volhard, word in die Woord gekenmerk as goddelose mense – m.a.w. mense wat kies om sonder God te leef.  Dit is daardie mense by wie daar nie plek is vir God in hul harte nie.

Lees reeks by Afrikaner-liberalisme 

'n Volk wat sy geskiedenis vergeet en die waarde en ideale wat hom deur die geskiedenis gedra het, afsweer, is geen volk meer nie maar het geblus tot 'n massa individue.

DIE LIBERALISME (1)

Prof. P.S. Dreyer

Die woord liberalisme het 'n lang geskiedenis, ook hier in Suid-Afrika. In die Westerse wêreld het die woord oor die algemeen 'n gunstige betekenis. Mense hou van 'n liberale politieke beleid, liberale teologie, liberale beskouing oor sedelike sake en so meer.  Selfs die mense wat hulself konserwatief noem, is dikwels teologies en godsdienstig konserwatief, maar polities liberaal.  Daarby hoor ons dat in die VSA die Republikeine konserwatief en die Demokrate liberaal is, maar dit lyk asof ons onder die woorde heeltemal iets anders as die Amerikaners verstaan.

Onder ons behoudende Afrikaners het die woord liberaal meesal 'n ongunstige betekenis. Ons hou daarvan om onsself konserwatief te noem. As ons egter nou vir mense vra wat hulle onder liberaal verstaan, sien ons baie gou dat dit vir die meeste mense 'n vae begrip is.  Meesal gebruik ons die begrip in die vorm van liberalis: Ons sê iemand is 'n liberalis. Wat is 'n liberalis?

...IS DAAR 'N VERSKIL?

Later vanjaar vind die Amerikaanse presidentsverkiesing plaas. Op hierdie stadium lyk dit of die twee kandidate van die Demokrate en Republikeine onderskeidelik Hillary Clinton en Donald Trump gaan wees.

Trump lyk na 'n beter keuse gesien die feit dat hy (op die oog af) nie deel is van die magskliek in die VSA nie. Onlangs het Newt Gingrich, wat speaker in die Huis van Verteenwoordigers was en 'n bekende is in die Amerikaanse politiek, die volgende op Fox News te sê gehad:

“He’s an outsider, he’s not one of them, he’s not part of the club, he’s uncontrollable. He has not been through the initiation rights, he did not belong to the secret society.”

Ja, jy moet "ingelyf" wees in die geheime "Skull and Bones" om 'n presidentskandidaat van die VSA te word. Daar verkoop jy jou siel aan die duiwel.

Toe die oorlogsjare in 1945 verby is, is dit kompleet of die skemering duidelik oor Totius begin daal. Die laaste bundel gedigte heet dan ook Skemering. Die afloop na die lewenseinde word ’n werklike belewing en soms word dit seifs ’n intense verlange en heimwee na "die blyer dag”:

Sal die dag dan nimmer daag nie
dat geen wurm in my sal knaag nie?
Maar my leeftyd gaan al om,
en die dag het nie gekom.
Daarom maak ek my gediggies
somaar onder kruis en kwelling ...

’n Bitter swaar "kruis en kwelling” het in hierdie tyd op die kerklike terrein en in die boesem van die Teologiese Skool op Potchefstroom ontwikkel. Dit was oor die beweerde dwalings van prof. dr. C. J. H. de Wet wat uitgeloop het op ’n spesiale sinode op 6 Februarie 1946.

Ds Andrè van den Berg

“Dink nie aan die vorige dinge nie, en slaan geen ag op wat vroeër gebeur het nie” - Jes.43:18

In tye van droefheid toon God Hom al vir baie eeue lank aan gelowiges as ʼn versorgende God.   Ongeveer 700v.C. sê Hy vir Juda wat in  nood verkeer het: “As jy deur die water gaan, is Ek by jou; en deur die riviere – hulle sal jou nie oorstroom nie....” (:2).   God is by almal wat Hom eer, betrokke of dit volke of enkelinge is: “Omdat jy kostelik is in my oë, hooggeag is, en Ek jou liefhet, daarom gee Ek mense in jou plek en volke vir jou lewe” (:4).

Die afgelope paar jaar het daar met talle gelowiges bitter onaangename dinge gebeur wat hulle hul toevlug opnuut na God laat neem het.  Onmin, eerloosheid en geweld was deel van die pakket.  Moord en roof het die hoogte ingeskiet.  Korrupsie deur hooggeplaastes en hul politieke kaders het ons ekonomie vir die soveelste keer sedert die aanvang van die skrikbewind lamgelê.  Berigte van opstand, geweld en burgerlike ontwrigting het mediaberigte oorheers.

V. E. d'Assonville

Lees reeks by TOTIUS - Profeet van Mooirivier

JARE VAN FEESVIERINGE

Einde 1933, verskyn Totius se Passieblomme. Die leed en verdriet wat toe reeds jare lank as gedigte op velle papier van verskillende formaat - soms flentertjies - opgeskryf is, word op aandrang van prof. Gerrit Dekker diep onder uit ’n laai gehaal en nou kan almal dit lees. "Waarom die verse nie al eerder gebundel is nie?” vra Totius in die Voorwoord, "kan ek eintlik geen goeie antwoord gee nie. Miskien is ’n sekere mate van skroomvalligheid waar dit ’n persoonlike en intens-deurleefde smart betref, die hoofoorsaak dat ek die gediggies so lank agterweë gehou het...”

1933 was ook die jaar van groot droogte. Aan prof. Van Gelderen skryf hy op 14 Mei van daardie jaar reeds: die land beleef ’n droogte "soos ek dit sedert 1903 nie gesien en beleef het nie. Die hele Suid-Afrika het geen weiveld vir die winter nie en die vee sal by duisende doodgaan. Nou sterf hulle alreeds in menigtes.” 1933 bring ook vir Totius kommer oor die binnelandse politiek en hy skryf verder in sy brief:

Hannes Ollewagen

2 Timótheüs 3:1-9

“...mense wat ‘n gedaante van godsaligheid het, maar die krag daarvan verloën het. ...”

Was die Afrikanervolk nie vroeër  ‘n volk wat allerweë beskou is as ‘n Godvresende volk nie?  Ons was ‘n volk wat geleef het uit die krag van ons geloof in God Drie-enig.  Ons geloof in God was die dryfkrag agter alles wat ons aangepak het en sy Woord was die rigtingwyser waarmee ons koers gehou het.

Die Afrikanervolk sal nie die eerste volk wees wat die Woord iewers verloor het en op ‘n dwaalweg geraak het nie.  Die krag van ons geloof het al swakker begin raak totdat daar maar net ‘n leë dop oorgebly het wat met die kleed van godsdienstigheid oorgetrek is – anders gestel, het die gedaante van godsaligheid stand gehou, maar die krag van die geloof en Godsvrees verlore gegaan.