Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
Here, op grond van u liefde bid ek vir ons goddelose en liefdelose volk. Ek vra dat dit nie verby moet wees met ons en ons bestaan nie. Dankie dat ek dit mag vra want u trou en liefde is groter as ons geloof en ongeloof.
‘N ONVERWAGSE WEDERKOMS
Ds A.E. van den Berg
“En net soos die dae van Noag was, so sal ook die koms van die Seun van die mens wees” (Mt.24:37).
Die mensdom word al hoe boser. Skokkende misdaadstatistiek van Suid-Afrika sedert 1994 vertel die boosheid van die mens – iets wat duisende jare gelede so erg toegeneem het dat God besluit het om, op agtmense na, ʼn einde aan die mensdom te maak.
“Toe die HERE sien dat die boosheid van die mens op die aarde groot was ... het dit die HERE berou dat Hy die mens op die aarde gemaak het... En God sê vir Noag: Die einde van alle vlees het volgens my besluit gekom; ... En kyk, Ek gaan hulle saam met die aarde verdelg ... Ék bring 'n watervloed oor die aarde, om van onder die hemel te verdelg alle vlees waar 'n lewensgees in is. Alles wat op die aarde is, sal wegsterwe” (Gen.6).
WITMAN, WAAR IS JOU VRYHEID? (2)
Dr Willie Lubbe
VRYHEID
...sy spoor in ons geskiedenis
Die Nederlandse erfenis
Die drang na vryheid loop soos ’n goue draad deur die geskiedenis van die Witman in Suid-Afrika. Vir die Afrikaner met sy Nederlandse afkoms en sy Calvinistiese inslag het dit veral gegaan om die vryheid van die individu en die reg van opstand. Ten einde sy vryheid te verseker, het die Afrikaner die grootste mate van seggenskap in die landsbestuur vereis. Ook by die Engelse, wat in die sewentiende eeu ’n hewige stryd tussen koning en parlement beleef het, was daar ’n begeerte om ’n deel aan die landsbestuur te hê. Afgesien van die Engelse se bydrae tot die instelling van selfbestuur in die kolonies, was dit die Afrikaners wat die vryheidstryd gestry het, ’n stryd wat hy ook teen die Engelse moes voer.
1922: RANDSE STAKING FINAAL BEËINDIG
KULTUURDAGBOEK 14 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Hierdie rampspoedige gebeurtenisse aan die Witwatersrand die eerste drie maande van 1922 het in hoofsaak gewortel in die onvermoë van laegraadse goudmyne om met produksiekoste tred te hou,terwyl die goudprys 'n dalende neiging getoon het. Die Kamer van Mynwese moes derhalwe kies tussen loonverlaging vir mynwerkers of die opheffing van die sogenaamde 'status quo-ooreenkoms', wat sekere werk vir Blankes gereserveer het. 'n Loonverlaging kon nie die laegraadmyne red nie, en die opheffing van die 'status quo-ooreenkoms' is die dus oorweeg. Loonverlaging is terselfdertyd by steenkoolmyne en by enkele groot maatskappye ingestel, en dit het 'n kollektiewe gees van verset by die werkers laat posvat. Die Suid-Afrikaanse Industriële Federasie, spreekbuis van die werkers, het aan die begin van Januarie 1922 'n algemene staking afgekondig, 'n gebeurtenis waarby ook die Randse Afrikaner nou betrokke geraak het aangesien baie mynwerkers Afrikaners was.
KULTUUR- DAGBOEK 14 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1984: Die Koeberg-kernkragsentrale, die enigste in Afrika, word in gebruik geneem.
2. 1895: Die Hollandse Mannekoor word in Pretoria gestig. Hierdie koor het ontwikkel uit De Hollandsche Club, wat op 25 April sy naam na De Hollandsch Mannekoor, verander het met die doel om die Hollandse taal deur sang te bevorder en daardeur gesellige verkeer van alle Hollanders in Pretoria te bewerkstellig.
3. 1922: Die Randse staking word beëindig. Lees dié rampspoedige gebeurtenis by 14 MAART 1922: RANDSE STAKING FINAAL BEËINDIG
WITMAN, WAAR IS JOU VRYHEID? (1)
Dr Willie Lubbe
"’n Bepaalde gemeenskap of volk wat wrywing of botsing wil vermy of verminder deur homself landelik af te grens - nie in eensame afsondering nie, maar in goeie naasbestaan - mag die voorreg om dit te doen nie ontsê word nie. Wanneer die blanke volk hier in Suid-Afrika, wat ’n selfstandig en erkende volk is met eie nasionale belange, byvoorbeeld vir hom ’n leefruimte wil skep, homself wil bly sonder oneerlike bybedoelings, behoort dit hom gegun te word. Dit is ook vryheid in geregtigheid en liefde."
Is daar nog ’n drang by die mens soos die drang na vryheid? Die begeerte om vry te wees, is oermenslik, is algemeen menslik, is wesensdiep in die mens se natuur ingeskape. Dit kom voort uit die suiwerste en edelste roersele van die mens se gees. Tot watter offers - van goed en bloed - het die wil om vry te wees die mensdom nie al gedryf nie! Wie het dit meer raak en roerend gesê as ons eie Leipoldt oor ons eie konsentrasiekampkind:
“Jy het van ons jou plig geêrwe –
Plig om as kind vir ons land te sterwe!
Al wat jy wen, is dat ons onthou:
Meer was die vryheid as kind of vrou!”
KULTUUR- DAGBOEK 13 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
1. 1900: Die Britse magte neem Bloemfontein in. Ná die skitterende oorwinning by Magersfontein in Desember 1899 het die Boere hul sukses nie opgevolg nie en is lord Robberts toegelaat om sy magte op te bou. Ná die oorgawe van genl Piet Cronjé met 4 000 man by Paardeberg is die opmars na die Vrystaatse hoofstad voortgesit. Aanvanklik wou pres Steyn en genl De Wet die hoofstad verdedig, maar vanweë die lae moreel van die burgers, en hulle lyding te bespaar, is besluit om na Kroonstad uit te wyk. Sonder slag of stoot, is Bloemfontein toe deur Roberts ingeneem.
2. 1903: Genl DJ Joubert (Dawid Johannes), gebore 7 November 1849, sterf op sy terugtog van Shirati na Dar-es-Salaam aan malaria nadat hy grond vir 'n nuwe woongebied by die goewerneur van Duits-Oos-Afrika gekoop het. Hy word in Duits-Oos begrawe.
OUDSTE BAKEN VAN ONS EUROPESE ERFENIS
Lees volledig by Kultuurdagboek
In ons Kultuurdagboek het ons tevore gemeld dat Bartholomeu Dias de Novaes anker gegooi het naby Boesmansrivier.
So bietjie meer oor sy ontdekkingsreise: Hy, as Portugese ontdekkingsreisiger, het koninklike opdrag gehad om die lang soektog na 'n seeroete na Indië suidwaarts langs die Weskus van Afrika suksesvol af te rond. Hy was skoon onbewus dat hy óm Kaappunt geseil het, wat vir hom 'n yslike triomf sou wees, maar die tipiese Kaapse seestorms het gemaak dat hy dit nie eers geweet het nie.
In Desember 1487 was die ongeveer 37-jarige Dias nog regoor Lüderitzbaai, en in Februarie 1488 het hy by Visbaai digby Mosselbaai aan land gegaan.
VERTROUE IN SY NAAM
Hannes Ollewagen
Ps. 9:1-21
“So is die HERE dan ‘n rotsvesting vir die verdrukte, ’n rotsvesting in tye van benoudheid. En hulle wat u Naam ken, sal op U vertrou, omdat U die wat U soek, nie verlaat nie, o HERE!” (:10&11).
Hoe groot en kosbaar is die waarde van ’n goeie naam nie. Ons weet dikwels met die aanhoor van iemand se naam watter eienskappe, deugdes of vaardighede ons van die persoon kan verwag. Ja, ’n goeie naam is seker die bondigste getuigskrif van ’n persoon. Die waarde hiervan wat ook in Spr. 22:1 vir ons gegee word. “’n NAAM is verkiesliker as groot rykdom, guns beter as silwer en as goud.” En is daar ’n NAAM onder die ganse hemel groter as dié van ons Drie-enige God wat is en wat was en wat kom? Die Een wie se majesteit en krag oor die ganse heelal strek.
1910: ONTWIKKELING VAN TAALBOND
KULTUURDAGBOEK 11 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die pogings wat gedurende die eerste dekade van hierdie eeu aangewend is om Afrikaans te handhaaf en verder uit te bou, word duidelik weerspieël in die jaarverslag van die Taalbond se sekretaris wat gepubliseer is in De Zuid-Afrikaan van 11 Maart 1910.In die jaarverslag is besonder hulde gebring aan die nagedagtenis van JH Hofmeyr wat gedurende sy lewe van groot betekenis vir die Taalbond was. Om dit in permanente herinnering te roep is besluit om 'n bydrae tot die 'Hofmeyr Gedenkteken Fonds' te maak, terwyl die vier eerste pryse van die vier Taalbond-eksamens mettertyd ook as die Onze Jan Taalbondpryse bekend sou staan.
1850: CC DE VILLIERS - PRINS VAN GENEALOGIE
KULTUURDAGBOEK 10 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Met reg word Christoffel Coetzee de Villiers nie alleen die vader nie, maar ook die prins van genealogie genoem. Hy het feitlik alleen die geslagregisters opgestel van byna alle Suid-Afrikaanse stamouers wat voor 1880 na die Kaap gekom het. Dit is 'n prestasie wat uniek is in die genealogiese wêreld. De Villiers is ook op hierdie dag gebore en daarom herdenk ons vandag sy nalatenskap.
Om hierdie groot taak te verrig het hy die doop- en trouregisters van die agt oudste gemeentes in ons land van 1665 tot 1810 deurgewerk en die inskrywings onder die betrokke familiename geïndekseer.
GOD IS OP SY TROON!
Ds A.E. van den Berg
“In die eerste jaar van Bélsasar, die koning van Babel, het Daniël 'n droomgesig gesien en gesigte van sy hoof op sy bed. Toe het hy die. droom opgeskrywe, die hoofsaak vertel” (Dan 7:1).
Jare gelede hou ek en my gesin vakansie aan die Natalse noordkus. Een oggend breek ligte branders rondom ons toe my een dogtertjie 'n groter brander sien en bang word. Ek het haar opgetel en verseker dat niks met haar sou gebeur nie. Vir haar was die brander 'n gevaar maar nie vir my nie. Sy was veilig in my arms. Die lewe kan soms soos groot branders vrees aanjaag want ons leef in 'n gebroke wêreld met oorloë, siektes en natuurlike rampe waaroor ons geen beheer het nie. As ons bang raak vir dinge om ons, moet ons nie vergeet dat God sy kinders in sy arms hou nie.
1816: SLAGTERSNEK
KULTUURDAGBOEK 9 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Wat rondom Slagtersnek gebeur het, is as historiese feit in die geskiedenis van die Afrikanervolk as sodanig nie belangrik nie. Belangriker miskien is die agtergrond waarteen hierdie rebellie plaasgevind het en die invloed wat dit gehad het om die gevoel van nasionalisme en eenheid by die Afrikaner aan te wakker en te stimuleer.
Die hooffigure in die rebellie van 1815 was Freek Bezuidenhout, sy broer Hans en die vyf tereggesteldes. Cornelis Frederik Bzuidenhout, wat as grensboer aan die Baviaansrivier gewoon het, is deur landdros A. Stockenström gedagvaar om op 5 Oktober 1815 voor die Rondgaande Hof op Graaff-Reinet te verskyn op 'n aanklag wat teen hom ingebring is deur die Hottentot Booi.
1916: TAFELBERG- UITGEWERS GESTIG
KULTUURDAGBOEK 9 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die Afrikanervolk het in die tydvak ná die Tweede Vryheidsoorlog die behoefte aan geestelike en politieke uiting gehad. Die Nasionale Pers se publikasies het ter gedeeltelike vervulling hiervan, in en ná 1915 tot stand gekom. In die jare daarna het sy boeke en publikasies grootliks bygedra tot die ontwikkeling van Afrikaans as gevestigde geskrewe taal.
1898: T.E. DÖNGES – POLITIKUS VAN FORMAAT
KULTUURDAGBOEK 8 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Theophilus Ebenhaezer Dönges is op hierdie dag op Klerksdorp gebore. As student op Stellenbosch verwerf hy die grade BA en MA (Filosofie) met onderskeiding, waarna hy hom aan die Universiteit van Londen in die regte bekwaam. In 1925 verwerf hy die LLD-graad aan hierdie universteit.
Terug in Suid-Afrika tree hy tot die joernalistiek toe, onder meer as hoof-assistentredakteur van Die Burger.
1902: OORWINNING BY TWEEBOS
KULTUURDAGBOEK 7 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
In Wes-Transvaal was lord Methuen se mag op 6 Maart 1902 in 'n skermutseling met 'n klein Boerekommando betrokke en het hy daardie aand op Tweebos oornag, waar hy verneem het dat die Boerekommando met 'n sterk mag onder genl. J.H. de Ia Rey verenig het. Vroeg die volgende oggend het Methuen se mag in 'n noordelike rigting getrek, maar hy is spoedig deur die burgers van De la Rey aangeval.
1931: 1e KOMITEE VIR FAK- VOLKSBUNDEL
KULTUURDAGBOEK 7 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die gedagte aan 'n Afrikaanse liederebundel het by die Afrikaanse Studentebond ontstaan. Gedurende 1929 is begin met die versameling van liedjies, maar aangesien die vordering stadig was, versoek die ASB die FAK in 1930 om die onderneming op groot skaal van stapel te laat loop. Op 'n vergadering van 7 Maart 1931 het die Uitvoerende Komitee van die FAK besluit om aan hierdie versoek gehoor te gee. Die Uitvoerende Komitee het 'n FAK-kommissie aangestel om'n FAK-liederebundel saam te stel.
1905: IS'T ONS ERNS? – JH HOFMEYR
KULTUURDAGBOEK 6 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
Jan Hofmeyr was wel nie die politikus wat die Afrikanervolk tot hoogtes gelei het nie maar hy was 'n man wat 'n groot liefde vir die Nederlandse taal gekoester het. Dit is opmerklik dat Hofmeyr pleit vir die behoud van Nederlands, en dat hy nie die waarde van Afrikaans besef of ingesien het nie. 'n Belangrike ttoespraak het gelei tot 'n belangrike debat tussen Afrikaanse geleerdes, predikante en joernaliste oor die onderskeie meriete van Nederlands en Afrikaans, waaraan mense soos Gustav Preller, JHH de Waal en dr DF Malan deelgeneem het en die voortou geneem het om die tweede Afrikaanse taalbeweging van stapel te laat loop.
DIE HUT VAN DAWID...
... en die Herstel van Christus se Koninkryk op aarde
Jan Schlebush
Daar is ‘n profesie in Amos 9 hieroor.
Die profesie begin met die Here se aankondiging oor die straf en vernietiging van Israel. Hy sê selfs in Amos 1:8 “Kyk, die oë van die Here HERE is gerig teen die sondige koninkryk, en Ek sal dit van die aardbodem verdelg; maar Ek sal die huis van Jakob nie heeltemal verdelg nie, spreek die HERE.”
Nou moet ons verstaan dat hierdie uitspraak van die Here in lyn is met sy Verbondsbeloftes wat Hy op baie plekke in die Bybel uitspel – en ek vra dat u spesifiek Dt 28 en Jes 1 lees waar die Here uitspel hoe Hy sy volk sal seën as hulle as volk voor hom wandel en Hom gehoorsaam. Aan die ander spel Hy ook die strawwe en vloeke uit wat Hy oor hulle gaan bring as die volk afvallig word en Hom nie met blydskap en vreugde dien nie. En hierdie beloftes van God is ‘n sentrale tema in die Bybel en veral in die profetiese boeke. Ons lees dit ook in Rom 1.
1839: JF CELLIERS
KULTUURDAGBOEK 5 MAART
Lees volledig by Kultuurdagboek
JF Celliers was die vader van Jan FE Celliers, een van ons bekende Afrikaanse digters.
Johannes Francois Celliers snr is op hierdie dag in die distrik Malmesbury gebore en ontvang sy onderrig in die Paarl. Op 24-jarige leeftyd word hy joernalis by Het Volksblad. Op versoek van pres Burgers gee hy op 8 Augustus 1873 'n pro-regereringskoerant, De Volkstem, in Pretoria uit, wat as teenvoeter vir die Engelse koerante sou dien.
BROKKIES UIT DIE BOEK: DARIUS PRINS – STAATSVYAND 10)
“Het jy ontbyt gehad?”
“Nee, Oom. Ek is te vroeg vanoggend by die gastehuis weg.”
“Nou kom saam met my huis toe, dan gee ek jou ‘n stewige een. Ons plaasmense eet vroeg, maar wat nou middagete is, kan vir jou ontbyt wees.”
“Dankie. Dit sal goed wees.”
“Waarom het julle hom ‘Skoene’ genoem?”
“Dis maar ‘n naam wat ek hom mee leer ken het. Ek het later, nadat ek weg was uit die lokasie, dit gehoor by een van die offisiere wat hom geken het. Hy het saam met Skoene basies gedoen. Blykbaar was daar ‘n fout met sy voete en hy wou nooit sy stewels uittrek waar ander mense by was nie.”