In die gevangenis het dit gou rugbaar geword dat ek my pleidooi teen uitlewering verloor het. Die prisoniers, wat van hoogs intelligente en Sorbonne opgevoede mense soos die Cannes regsgeleerde gewissel het, tot Oostenrykse juweeldiewe en Baskiese gasarbeiders vanaf Spanje, het hul simpatie getoon deur aan my blokkies sjokolade te gee wat hulle familie op hul weeklikse
besoeke gebring het. Baie van hulle het die vinger-oor-die-keel teken gemaak.
Deur die Duitse gevangene het ek gehoor dat meeste van hulle gedink het dat ek na Suid-Afrika teruggaan om tereggestel te word. Hul oogpunte was ongetwyfeld beïnvloed deur wat gewoonlik met politieke slagoffers in die coup d’etat in ander Afrika-State gebeur het!
Ek het vir ’n week in Aix-en-Provence gebly.
Katy het my twee maal kom sien, om my op te beur en om my te vertel hoe die advokate in Parys met die saak vorder. Ek het haar nie van die toestande in die gevangenis vertel nie uit vrees dat dit haar sou ontstel. Sy het aan my vertel dat sy op ons seun se verjaardag, 27 Julie, een van die Suid-Afrikaanse verslaggewers, Thinus Prinsloo van Rapport, uitgenooi het om by haar en die kinders in die woonstel in Juan-les-Pins te kom eet. Dit was ook sy verjaarsdag. Sy het ook vertel dat Annemarie die volgende dag na Suid-Afrlka sou terugkeer en haar boodskap was: “Ons het jou lief. Moenie wanhoop nie".
Op Dinsdag 14 Augustus het die wagte my skielik meegedeel dat ek my paar besittings moes inpak en klaarmaak om weg te gaan. Hulle het nie geweet waarheen ek sou gaan nie. Weer eens het ek met die hulp van die Duitssprekende tolk gevra of ek my vrou mag laat weet. Hulle het geweier. My advokaat? Hulle het geweier. Kon ek ’n brief skryf, net ’n kort notatjie aan my vrou? Hulle het geweier.
’n Vangwa is agteruit by die hek van die gevangenis ingestoot en weer, in handboeie, is ek na die vangwa gelei waar vier polisiemanne by my aangesluit het. Ek was alleen. Met loeiende sirenes het die vangwa in die pragtige eik-omsoomde hoofstraat van Aix-en-Provence afgejaag. Daardie namiddag, by haar aankoms, het die owerhede aan Katy gesê dat ek oorgeplaas is. Maar hulle het geweier om aan haar te sê wanneer en waarheen. Dit was eers die volgende dag dat sy met die hulp van ’n goedgesinde verslaggewer van die Argus-groep in Londen (wat vlot Frans gepraat het) kon uitvind dat ek na Marseilles geneem is. My advokate in Parys het ook gereël dat ek teen die uitspraak van die Hof in Aix-en-Provence appel kon aanteken.
Ek het gedink dat toestande in die gevangenisse van Nice, Grasse en Aix-en Provence primitief was, maar ek het gou uitgevind dat toestande in Marseilles barbaars was. Dit was vir my ongelooflik dat sulke toestande deur ’n volk so verfynd en ontwikkeld soos die Franse verduur kon word. Klaarblyklik het die skande van “Devil’s Island” en die impak van boeke soos Pappilon op die Franse owerhede geen indruk gemaak nie.
Die Marseilles gevangenis, Les Baumettes was ’n enorme struktuur, vier verdiepings hoog, in die vorm van ’n hoofletter H. Daar was vier duisend mense in hierdie gevangenis aangehou. Vir oefening is hulle een keer per dag vir 45 minute uitgeneem in ’n konkreet binne-hof met ysterstawe aan elke kant, kompleet soos die hokke in ’n outydse dieretuin.
Ek was alleen in ’n sel op die vierde vloer. In die ander selle was daar vier mans per sel. Alhoewel my sel ’n toilet gehad het, met ’n kouewater-kraan direk daarbo sodat dit ook as wasgoedbalie en skottelgoed-opwasbak kon dien, was daar geen vullisverwyderingstel nie. Aangesien die kos meestal uit ’n wit brood bestaan, een koppie swart koffie, hope spaghetti en ander raaiselagtige oneetbare stukkies vleis en groente, het ek verkies om honger te bly. ’n Paar duisend ander gevangenes het dieselfde gedink en die manier waarop hulle van die kos ontslae geraak het was eenvoudig: dit was by die vensters uitgegooi. In die week wat ek in Marseilles deurgebring het, was die gemors net twee keer verwyder. In die somerhitte was die stank van die verrottende kos rondom die gevangenis byna onuithoudbaar en hoe die prisoniers op die eerste en tweede vloere dit verduur het, het ek nooit geweet nie.
Die wagte was onbeskof en bars en het geen vrae geduld nie. Weer eens het ek, sonder sukses, probeer om ’n tandarts te kry om na my gebreekte tand te kyk. In ’n sel, drie deure van my af, was ’n Franse sakeman wat goed Engels kon praat, en wat my vertel het dat hy met ’n agter-kleindogter van die Markies de Sade getroud was. Hy het aan my gesê dat hy al vir vier maande daar wag vir sy appèl om aangehoor te word. Dit was hy wat die stelsel van kommunikasie in die gevangenis aan my verduidelik het. Gevangenes het ’n klein flapsakkie gemaak. ’n Lang stuk tou is daaraan vasgebind. (Die lap en tou word by die bewaarders gekoop). ’n Klein gewiggie, soos ’n koekie seep, word in die sakkie geplaas. Die sakkie word deur die tralies gestoot, dan om en om geswaai, en langs die muur tot by die volgende sel gegooi waar ’n uitgestrekte arm dit gevang het. Die prosedure is herhaal totdat die sakkie sy bestemming bereik het.
In die aande was dit ’n ongelooflike gesig om dosyne van die sakkies langs die tronkmure te sien afskiet, partymaal van die een kant van die gevangenis na die ander. Op hierdie wyse het die Fransman daarin geslaag om vir my ’n Engelse sagteband roman te kry, asook voedselware wat hy as deel van sy weeklikse kruideniersbestelling gekoop het.
Die geld wat my vrou en my advokaat oorspronklik in Grasse aan die owerhede gegee het was nog “onderweg” na Aix-en-Provence en sou my eers in Parys inhaal. Derhalwe kon ek niks koop nie.
Katy het my twee maal in hierdie week in La Baumette kom sien. Daar was min wat sy oor die saak kon sê behalwe dat die advokate my gedurende die week sou kom besoek. Alles het soveel tyd geneem want dit was in die middel van die somer en dan kom alles in Parys, behalwe die toeristebedryf, tot algehele stilstand.
Katy het my die Vrydag kom besoek, geklee in ’n blou bloesie en kopdoek. Haar sagte grys oë het die blou van haar bloes weerkaats. Sy het bly aandrlng daarop dat ek nie verbitterd moet raak of my met haat moet vervul nie. Sy het belowe om vir ewig vir my te wag. “Nadat ek twintig jaar spandeer het om jou na my hand te leer, gaan ek jou nie nou vir enigiemand in die wêreld verruil nie. Jy moet net toesien dat jy hier uitkom as dieselfde man wat ek ken. Ek sal wag. Ons sal eenvoudig al ons emosies en gevoelens in die vrieskas bêre en wanneer jy uitkom, sal ons begin presies waar ons opgehou het”, het sy gesê.
Haar briewe wat Vincent in Grasse en Aix-en-Provence aan my gebring het, het altyd dieselfde onwrikbare gees weerspieël, maar was ook vol liefde, deernis en aanmoediging.
“Om te dink dat ek elke jaar, soveel tyd weg van die huis en hierdie
wonderlike vrou deurgebring het om Vorster se propaganda-oorlog deur te voer”, het ek aan myself gesê. “My idealisme moes my gesonde verstand, indien nie my brein nie, aangetas het”.

Buite is ek weer geboei en in ’n vangwa gelaai. Twee polisiemanne het langs my kom sit. Voor die motor was ses polisiemanne op motorfietse. Met hul sirenes voluit aangedraai, het die kavalkade die straat inbeweeg. Terwyl die motorfietsryers die verkeer van die dwars strate gestop het, het ons deur rooiligte na Orly Lughawe gejaag. Die vangwa het by ’n syhek ingedraai en tussen twee ligte tenks ingetrek wat op die teervlak langs die lughawe gebou gestaan het. Buite was ook soldate met masjiengewere.
Die Franse het geen kanse gewaag nie. Hulle sou my veilig aflewer.
“Dit moet deel van ’n baie spesiale ooreenkoms wees”, het ek by myself gedink.
Ons het vir ’n uur in die lughawe-gebou gewag, toe het ’n man die kamer waar ek gesit het binnegekom en in Afrikaans gesê: “Goeie naand doktor. Ek is majoor Taljaard. Dit is kaptein Esterhuizen”.
Die Franse polisie het my by die trappe na die eerste-klas afdeling op die bodek van die vliegtuig opgeneem. Hulle het die handboeie verwyder en uit die SAL 747 uitgestap sonder om eers te sê “Au revoir”.
Majoor Taljaard het nie handboeie uitgehaal nie, maar beleefd voorgestel dat ek myself gemaklik moes maak. Vandat ek hom vir die eerste keer ontmoet het, het hy my altyd uiters beleefd behandel.
Terwyl die vliegtuig gereed gemaak het om op te styg, het ’n Air Inter
vanaf Nice geland met Katy aan boord. Ek was nie daarvan bewus nie. In my verbeelding het ek haar gesien soos sy my na haar laaste besoek in die Marseilles gevangenis verlaat het, elegant, welgekleed en goed versorgd. ’n Pragtige vrou wat my lief het. Ek het dikwels oor die defmisie van geluk gefilosofeer, maar nou het ek my eie uitgewerk: Geluk is die liefde van ’n intelligente en pragtige vrou en die vryheid om daardie liefde te geniet.
Wat ek nie geweet het nie was of ek haar ooit weer sou sien.
Ek was ook intens bewus van die harde werklikheid dat die hofsaak in
Frankryk ’n duurgekoopte klug was en dat die Suid-Afrikaanse Regering ’n deelgenoot in daardie klug was. Geen wonder die gevangenislegger was “Geheim” gemerk nie. Ek het ook nou besef waarom die polisie in Nice so doodseker die aand van my inhegtenisname was dat ek aan Suid-Afrika uitgelewer sou word. Hulle het selfs geweet dat ’n SAL-vliegtuig na Marseilles sou uitwyk om my op te laai. Die pers in Suid-Afrika het geweet. Op een of ander manier het Vincent egter daarin geslaag om die proses te vertraag, maar van die begin af het hy, onwetend, ’n verloorstryd gevoer. Die Franse het besluit om my aan die Suid-Afrikaanse Regering uit te lewer om die pil te versuiker wanneer hulle die nuus moes bekend maak dat alle Suid-Afrikaners voortaan visums benodig om Frankryk binne te kom.
Op die uithangbord staan “Paleis van Justisie”, maar daar was min geregtigheid of wettigheid in die ooreenkoms wat tussen die Franse en Suid-Afrikaanse regerings oor my uitlewering gereël is. Die verdrag waarop die Franse hulle beroep het was ’n ooreenkoms tussen Brittanje en Frankryk uit die vorige eeu toe S.A. nog nie as 'n konstitusionele entiteit bestaan het nie. Die Franse gevangenisowerhede het my van een gevangenis na die ander rondgeskuif sonder dat my advokate of Katy eens geweet het waarheen ek geneem is.
Die Franse Ministerie van Justisie het leuens aan my advokate vertel.
Die Franse Regering het seifs die besluit van die Appèlhof om die saak aan te hoor, geheel en al verontagsaam. Hulle was oorhaastig om my na Suid-Afrika terug te stuur sodat hulle die Ministers van Buitelandse Sake van die OPEC lande wat in die daaropvolgende week in Parys sou vergader, van hulle stappe om sportkontakte met Suid-Afrika te verhoed kon verwittig.
So haastig was hulle dat hulle nie eens die moeite gedoen het om die
uitleweringsbevel te onderteken soos wat die Franse grondwet vereis nie. En die uitleweringsdokumente self was ’n klug en onwettig.
“Liewe Hemel”, het ek gedink, “verlede nag was ek saam met ’n skaker en hier word ek nou self na Suid-Afrika geskaak.”
My laaste gedagte voordat ek aan die slaap geraak het (na die eerste
ordentlike maaltyd wat ek vir meer as ’n maand gehad het) was om te hoop dat Katy nie in haar beangstheid daardie spesiale bandopnames in die bankkelder in Switserland gaan vrystel nie.
Die volgende oggend het ek vroeg wakker geword. Ek het ’n elektriese skeermes van die hoofkelner geleen en onwillekeurig geril by die gedagte aan die skeerdery in die Franse gevangenisse elke oggend. Koue water, ’n stomp skeermeslemmetjie en ’n koekie seep. Na twintigjaar van elektriese skeer was my vel baie gevoelig. Die elektriese skeermes aan boord van daardie vliegtuig was super-weelde, om nie eens van die aangename prikkeling van die naskeermiddel te praat nie.
“Dit is ongelooflik tot watter mate my sin vir waardes verander het”, het ek gedink. “Ek het so gewoond aan die primitiewe omstandighede in die Franse gevangenisse geraak, so gewoond aan klein en beperkte ruimtes, tevrede met so min, dat my lewe in die groot Menlo Park huis en al die luukse wat ek daar gehad het, die ruim studeerkamer, swembad, lugreëing in al die slaapkamers, die tuinhuis, die amptelike Mercedes motor, alles as deel van die lewe van ’n ander persoon voorgekom het, nie van myne nie”.
Ontbyt aan boord was op sigself weelderig in vergelyking met die wit brood en die beker swart koffie wat ek in die gevangenis gekry het. Agterna, terwyl die vliegtuig van die see oor Suid-Wes Afrika net suid van die Kunene-rivier gedraai het, het ek by die venster na die dramatiese ontplooiing van die Suid-Wes Afrikaanse landskap wat ek so goed geken het, gesit en uitstaar.
“’n Maanlandskap” het ek dit in my boek, The Last Frontier in Africa
genoem”.
Ek het gewonder hoe ek in Suid-Afrika ontvang sou word en wat die pers sou sê? Daar was baie in die pers en veral die opposisiepers, wat my as ’n James Bond-tipe gesien het, ’n pierewaaier. Rapport het selfs een foto van my, wat in Nice geneem is, onder die banieropskrif “Romeo van die Riviera” gepubliseer.
So gemeen soos kan kom. Die belangrikste punt in die artikel was die feit dat ’n mens vanaf die balkon van die Hotel in Nice, waar Rapport se verslaggewer tuis gegaan het, op die strand kon neerkyk waar baie meisies elke dag bostukloos in die son gelê het.
“Dit is ongetwyfeld waarom die verslaggewer self ’n hotel op die strand uitgekies het”, het ek gedink. Die hotel waar ekself destyds ingewoon het, was in die binneland, ver van die see af. “Die naaste wat ek ooit aan Franse vroue gekom het, was die lugwaardinne en kelnerinne in Franse restaurants, en om ’n ophef te maak oor enigeen wat na meisies aan die Franse Riviera kyk, waar kaal borste so gewoon soos kaalvoetseuns in Soweto is, het meer refleksie op die redakteur se onkunde oor omstandighede in Frankryk, as op my persoonlike voorkeure gewerp.
Ek het ’n onderhoud in die geheue geroep wat Thinus Prinsloo van Rapport met my gevoer het, waar ek aan hom ’n lys van karaktertrekke van ’n “playboy” oorhandig het. So ’n persoon het ek gesê: “Sou lief wees vir wyn, goeie kos, na disko’s en alle soorte partytjies gaan, nagklubs, perdewedrenne, gereeld na casinos gaan, van een spa na die ander vlieg, van een luukse oord na ’n ander, geklee wees in die nuutste modes en van beeldskone vroue omring wees.” Ek was egter nog nooit in my lewe by ’n perdewedren nie. Ek is gesondheidsbewus, eet elke dag gesondheidsvoedsel, was nog nooit in my lewe by ’n disko nie en sou nie een herken as ek dit sien nie. Ek het eenmaal vyf dae by ’n gesondheidspa by “High Rustenburg Hydro” naby Stellenbosch deurgebring, waar geen pierewaaier dit sou waag nie. Ek het nog nooit in my lewe alkohol gebruik nie. Nooit gerook nie. Ek het partytjies gehaat, skemerkelkies- en andersins, en gedurende my 14 jaar in die buiteland het ek net by twee geleenthede na ’n nagklub gegaan. In my lewe was ek net twee keer in ’n Casino, een keer in 1961 in Las Vegas en een keer in 1970 in San Remo.
“Nogtans het die pers in Suid-Afrika my in ’n sogenaamde ‘playboy’ verander,” het ek aan Prinsloo gesê. “Hulle dink omdat ek so baie gevlieg het ek ’n stralejakker is wat daarvan hou om te vlieg. Wel, ek haat dit. Gaan julle my opvolger, Engelbrecht, ook in ’n stralejakker verander? In die eerste ses maande van sy loopbaan by Inligting, het hy net soveel gereis as wat ek in ’n jaar gedoen het. Net omdat The Sunday Express en The Sunday Times my besoeke aan die Seychelle uit verband geruk het, sonder die vaagste idee oor waarom ons daarheen gegaan het en wat ons gedoen het, probeer julle almal nou om mekaar met die stralejakker- en pierewaaier-stories te oortref. Gaan gee dit nou vir jou redakteur en vra hom om dit te publiseer.”
Rapport het geweier. Koerante korrigeer nie hulle eie sottighede en onwaarhede nie, behalwe as ’n hof of die Persraad hulle daartoe beveel en dan brom hulle vir jare oor die onregverdigheid daarvan.
Ek het myself as konserwatief beskou, met ’n groot voorliefde vir opera, klassieke musiek, ligte opera en populere overtures, ’n gesinsman en sefs in sommige opsigte ouderwets.
“My moeder het my vanaf my twaalfde jaar geleer om inkopies te doen”, het ek altyd aan vriende gesê. “My vrou sê ek is die beste inkopiesman in die land”.
Ander koerante het my anders as Rapport en vennote beskou.
In Engeland het The Observer geskryf: “Hy was ’n unieke verskynsel in
intemasionale diplomasie ... sy hele werkverrigting was opsetlik losgemaak van die koppige agtergrond van Afrikaner burokrasie en diplomasie ten einde hom instaat te stel om geheime ooreenkomste oral oor Afrika aan te gaan ... Hy was ideaal om enige beeld van die onmenslike Boer te weerlê. Hy was sjarmant en atleties, ’n uitstekende tennisspeler; hy het ’n ryk vrou gehad, hy het met deernis oor menseregte en die uiterstes van apartheid gepraat en vir
baie mense was hy ’n opregte idealis. Hy het die uitwaartse beweging van Afrikanerdom in die groter wêreld van internasionale sake en diplomasie verteenwoordig. ”
The Observer en Rapport het nie aan dieselfde man gedink nie.
Toe ek later in onguns verval het, was ek geamuseer deur die siniese houding van die pers wat toe skielik ’n groot ophef van die feit gemaak het dat toe my aanstelling destyds ter sprake gekom het, die Staatsdienskommissie teen die aanstelling van ’n jong man van buite af, met te min administratiewe ondervinding, gekant was. Twee koerante wat besonder uitgesproke was oor hierdie onderwerp in 1978/9, was The Star in Johannesburg en The Sunday Times. Maar in 1972 het hulle geheel en al ’n ander deuntjie gesing.
In hulle boek, Muldergate, het Mervin Rees en Chris Day geskryf: “Hy
(Rhoodie) het ’n gesofistikeerde burger van die wêreld teruggekom, ’n persoon wat in staat was om mense te hanteer, die politici, die media, instansies, lande en hoofde van State. In gesprek het hy ’n voorliefde vir detail gehad, ’n voorliefde wat hy met gemak vanweë sy ensiklopediese geheue kon bevredig. Sy loopbaan en warrelwind prestasies het klem op sy kragtige, oorhalende ekstrovert-persoonlikheid gelê. Hy het ’n georganiseerde verstand en ’n enorme kapasiteit vir harde werk. Sy konsentrasievermoë het diè van ons gesamentlike pogings ver oorskry”.
Kwalik die beeld van ’n lamlendige amateur wat Pik Botha probeer het om aan die wêreld oor te dra.
Ek het my dienstydperk begin deur te versoek om nie ses maande van my tyd in Kaapstad deur te bring, soos ander hoofde van departemente en soos my voorganger gedoen het nie. Tot my grootste bevrediging het die Minister saamgestem dat, met die hedendaagse kommunikasie-fasiliteite, soos data-transmissie, teleks en veelvuldige vlugte na Kaapstad, om nie eers van die telefoon te praat nie, dit ’n verkwisting van die belastingbetaler se geld is vir die Sekretaris om sy vrou en kinders, sy persoonlike klerk en tikster en 'n horde ander amptenare na Kaapstad te neem. Ek het trompop en openllk aan meer as een Sekretaris gesê dat nog hulle, nog hul ministers die teenwoordigheid van die hele top-struktuur van ’n departement in Kaapstad vit’n tydperk van ses maande kon regverdig. Selfs wanneer daar in die Parlement vrae aan ’n Minister gestel word, word dit normaalweg per teleks na Pretoria gestuur sodat
hoofkantoor konsep-antwoorde kon opstel.
My sienswyse het my beslis misnoeë op die hals gehaal.
Ek kon ook nooit die beperkinge aanvaar wat daar op die besluitneming van hoofde van departemente gestel is wat spesialiste op hul gebiede was nie.
Toe die eerste boekdeel van die massiewe Amptelike Jaarboek gereed gemaak is, het ek self besluit dat prof. Piet Cillie, voormalige redakteur van Die Burger, die beste man sou wees om die hoofstuk oor die pers in Suid-Afrika te doen. Later is ek heftig gekritiseer (deur my voorganger, Gerald Barrie) omdat ek nie die saak aan die Tenderraad voorgelê het nie. Toe ek daarvan vertel is, het ek byna ontplof: “Net omdat Barrie nie ’n joernalis was nie en te oningelig is om te weet wie die beste skrywer in die land is, beteken nie dat ek nie so onnosel is nie”. “En sê my”, het ek aan Dawid van der Spuy, destyds hoof van publikasies gesê, “hoeveel joernaliste en redakteurs is daar op die Tenderraad? Wat weet hulle omtrent joernaliste wat jy, ek en hierdie hele departement vol van oud-koerantmanne nie weet nie?”
Ek het baie van die reëls en regulasies van die Staatsdiens totaal onderdrukkend en verouderd gevind. Volgens die regulasies kon ek byvoorbeeld by ’n boekwinkel instap en indien ek ’n boek vind wat in my eie selfstandige oordeel van groot hulp sou wees om Suid-Afrika se saak in die buiteland te bevorder, kon ek wettiglik op eie houtjie ’n besluit neem om eksemplare ter waarde van R250 000 te bestel. Maar indien ek later ’n telegram van ’n Ambassade ontvang wat my vra om dringend drie eksemplare teen ’n koste van R20 per lugvrag aan hulle te stuur moes ek ’n brief aan die Tesourie skryf om hul goedkeuring vir die lugvragkoste te vra. (’n Ware voorbeeld).
Sou die Minister besluit dat die redakteur van Panorama met SAL na die buiteland kon reis om ’n reeks artikels oor Suid-Afrikaanse Lugdienste te doen, was dit wettig. Maar indien SAL self die redakteur sou uitnooi om by hulle vir ’n inwydingsvlug aan te sluit, was dit onwettig, selfs al sou die Minister dit goedkeur. Volgens een of ander obskure regulasie sou so 'n uitnodiging van ’n Regeringslugdiens aan die redakteur van ’n Regeringsblad soos S.A. Panorama, gelykstaande wees aan ’n geskenk! Daarvoor moes Tesourie-goedkeuring gevra word.
“Werk vir my die logika in daardie een uit”, het ek aan my administrasie gevra.

Ek het in hierdie atmosfeer ongemaklik gevoel en ek het skuldig-ingenome gevoel wanneer die Minister ook nou en dan voor dieselfde stommiteite van amptelike rompslomp te staan gekom het.
Dr. Connie Mulder het algaande my meer en meer in sy vertroue geneem, want ek was geheel en al lojaal aan Mulder en het nog familie, nog my gesondheid gespaar ten einde die dinge gedaan te kry wat Mulder wou hê, nie in ’n kwessie van jare nie, maar in ’n kwessie van maande. Ek glo dat Dr. Mulder ook waardering vir my uitgebreide kennis van politieke en sosio-ekonomiese probleme van die wêreld gehad het.
Dr. Mulder se belangstelling het ’n enorme veld gedek. Toe ek hom ontmoet het, het hy drie portefeuljes behartig: Immigrasie, Volkswelsyn en Pensioene en ook Inligting. Later het Vorster ook die Ministerie van Binnelandse Sake aan hom oorhandig. Maar hy kon die kern van ’n saak gou snap en nadat hy die beleid en doelstelling van ’n program uitgespel het, het hy verkies om nie by die besonderhede betrokke te raak nie, maar om oor die vordering en resultate ingelig te word, of watter hindernisse en probleme ookal mag opduik. Hy was nooit kwaadwillig en kleinlik nie en jy kon openlik ’n ander mening uitspreek waarna hy met opregte belangstelling sou luister. Hy het geen manies gehad nie, soos Vorster, omtrent mense wat of vir hom of teen hom is nie.

Vervolg...