Andrè E van den Berg
Lees reeks by Agtergeblewenes
Stuart Cloete se woorde in sy gesprek met die Goewerneur-Generaal van die eertydse Belgiese Kongo in sy boek "The African Giant":
" 'Your Excellency, what would happen if the white man left the
'A few years' he said, 'because we have built well. The buildings will stand'.
'And then?' I said.
'Then, monsieur, the forest will return'.
This is the classic reply all over the continent. There is no other answer".
VOORWOORD
As daar na Afrika verwys word as die 'donker' vasteland, verwys dit nie na die voorkoms van sy inheemse kinders nie. Afrika se donkerte strek baie verder as blote velkleur. Dis 'n donkerte van die gees. Afrika is die agterlikste vasteland ter wêreld en die tuiste van etlike miljoene mense na wie verwys word as 'agtergeblewenes'.
Afrika het agtergebly omdat hy so goed as niks bygedra het tot die mensdom se ontwikkeling nie. Daar is niks wat hy met trots kan wys nie. Hy het feitlik geen swartes van naam opgelewer nie. Enkeles het wel 'n rimpeling op die groot meer van die Afrikasiel veroorsaak wat die rustigheid van die riete aan die oewer liggies versteur en die voëls selfs vir 'n rukkie laat swyg het. Verder het hulle niks vermag nie. Absoluut niks nie.
Afrika se mense kon nie eens diere tem of nuwe landbougewasse ontwikkel nie. Elke dier wat hulle besit en elke gewas wat hulle plant, het van die buiteland gekom. Nogtans word sy leiers gereeld met heuningkwasse bygekom asof hulle groot verdienste gehad het. Oor die gruwels waarvoor hulle in hul eie land verantwoordelik is, word daar liefs geswyg. Afrika se leierskap is 'n deurlopende prentjie van algehele onbeholpenheid en 'n gebrek aan beskawing.
'n Voortreflike landsbestuur bestaan altyd uit 'n korrupsievrye regsbank, 'n vooruitstrewende poswese, 'n florerende mediese- en vervoerdiens, 'n hoogs betroubare polisiediens en doeltreffende staatsdepartemente onder bevoegde administratiewe leiding. Afrika lewer geen bewys hiervan nie.
Waarom is daar dan so min sukses in Afrika behaal? Waarom het die meeste Westerse ontwikkelingsprogramme klaaglik misluk? Navorsing het getoon dat al hierdie tekortkominge en gebreke te wyte is aan swartes se anderse geestesingesteldheid. By hulle ontbreek noodsaaklike kapitalistiese beginsels soos individualiteit, begripsdenke, skeppingsvermoë asook die rassionele benadering van oorsaak en gevolg. Derhalwe kan die Afrikamens basies geen sinvolle, konkrete toekomsbeplanning doen nie.
Sonder blanke hulp kon swartes nog geen noemenswaardige vordering in die lewe maak nie. Let maar net op hoe alles ten gronde gegaan het nadat die koloniale moondhede hulle aan Afrika onttrek het. Paaie, spoorlyne, geboue, hospitale, skole ensovoorts.
Oral waar blanke regerings vir swartes teruggestaan het, het wet en orde onmiddellik verdwyn en misdaad hoogty begin vier. Verder het die meeste Afrikalande lelik verstrik geraak in 'n anargie van onbevoegdheid en wanadministrasie. Euwels soos verdoeseling, vervalsing, bedrog, korrupsie ("struggle bookkeeping") en diefstal het die algemene gang van sake geword.
Afrika se inheemse kinders het 'n baie duidelike wanopvatting oor wat politieke vryheid is. Dis nie vryheid sonder verantwoordelikheid, rykdom sonder moeite en dienste sonder betaling nie. Nog minder is dit die vernietiging van die ordelike beginsels van 'n blanke beskawing.
Swartes is terdeë bewus van hul agterlikheid, maar in plaas van die fout by hulself te soek, skryf hulle dit eerder toe aan uiterlike belemmerende faktore. Dis natuurlik 'n slenter om die simpatie van die wêreld op hulle gevestig te kry en om 'n stuiwer of twee in die bedelbordjie te laat val. Nee, agterlikheid moenie bejammer word nie. Dit moet eerder beveg word!
Agterlikheid is geen lewenslange vonnis waaronder sekere mense noodwendig gebuk moet gaan nie. Dis nie 'n onvermydelike toestand nie, maar eerder 'n sieklike mentaliteit wat mense laat glo dat hulle onder geen verpligting is om werk van dieselfde gehalte te lewer as die res van die wêreld nie. Dis natuurlik 'n baie gerieflike bos waaragter hulle hul innerlike swakhede, luiheid en totale gebrek aan ambisie kan verskuil.
Blankes se moeitevolle arbeid met Afrika se inheemse kinders loop na baie jare van groot opofferings op feitlik niks uit nie. Dit het astronomiese bedrae belastingbetalersgeld en derduisende onskuldige lewens gekos sonder enige noemenswaardige en meetbare sukses. Die halstarrige swart perd is met groot moeite tot by die beskawingswater gebring, maar hy wou nie en sal ook nooit daarvan drink nie.