Gedagtes vir elke dag
Of lees almal by Gedagtes vir elke dag
Is dit moontlik om sonder enige angs en vrees te lewe? Is dit moontlik om van elke sorg bevry te word? Die antwoord is dat hoe meer God se voorsienigheid vir jou 'n werklikheid deur jou geloof word, hoe meer word dit vir jou moontlik om wel so te leef.
1926: BALFOUR- VERSLAG AANVAAR
KULTUURDAGBOEK 19 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die aanvaarding van die Balfourverslag deur die Britse Rykskonferensie van 1926 is 'n reusebaken in die staats- en volkeregtelike onafhanklikwording van Suid-Afrika. Die argitek was genl JBM Hertzog, wat as Premier na Londen gegaan het met die doel om enige sprake van Suid-Afrika se onderhorigheid aan Brittanje uit die weg geruim te kry.
Nadat hy die saak aangeroer het, is dit na 'n komitee verwys wat op 27 Oktober onder voorsitterskap van lord Balfour met sy werk begin het. Hertzog se pleidooi om die uitreik van 'n gesaghebbende verklaring oor die vryheid en onafhanklikheid van die Britse Dominiums is dadelik teengestaan. LS Amery, Britse minister van dominiale sake, was van oordeel dat die Rykskonferensie nie bevoeg was om 'n "deklarasie van regte" uit te reik nie.
VOLKSVERRAAIERS WAS DAAR ALTYD (3)
BRAM FISCHER
...KOMMUNIS, ATEÏS, OPPORTUNIS, BOMPLANTER EN VOLKSVERRAAIER
Fischer se verdere lotgevalle
Fischer se besluit om tydens sy verhoor te verdwyn en ondergronds te gaan, was nog 'n bewys van die ongelooflike mate van fanatisme wat die Kommunistiese ideologie by sommige Kommuniste gewek het. Fischer se kamerade was op daardie tydstip of in die tronk, sommige in die buiteland waarheen hulle gevlug en in veiligheid weggekruip het. Bowendien het die veiligheidspolisie en die ander instrumente wat deur die staat ontwikkel is om ondermyners op te spoor so formidabel geword dat dit bykans onmoontlik geraak het vir Kommuniste in Suid-Afrika om die regering omver te werp. Niemand met Fischer se verstand en insig sou dan ook in hierdie omstandighede gereken het dat hy daarin sou slaag om die SAKP spoedig weer lewensvatbaar te maak nie. Tog het Fischer gemeen hy kon dit doen — en dit kan net toegeskryf word aan die onverklaarbare houvas wat Kommunisme op party van sy aanhangers gehad het.
BROKKIES UIT DIE BOEK – OUMANSLAND (5)
Geskryf deur Philip Venter (u kan die boek bekom deur hom te skakel by 083 444 7672)
“Broers, ons moet van hierdie dominee ontslae raak!”
Die kerkraadsvergadering hou reeds drie ure aan en by die punt: “Diensverhoudinge-kommissie” het ouderling Harry Barends opgestaan en die leraar beskuldig van leuens, pligsversuim en veral inmenging in die politiek.
“Ons kan nie hierdie prediker toelaat om langer mense te mislei nie. Ons weet dat hy besig is om rassespanning te veroorsaak met sy uitsprake en dis heeltemal onbybels. Ek, vir een, kan nie verder na sy preke luister nie.”
Harry is ‘n afgetrede onderwyser. Hy is daarvoor bekend dat hy en die leraar nie dinge op dieselfde manier sien nie en het al vantevore gedreig om te bedank. Hy, die leier-ouderling, die voorstitter van die diensverhoudinge, die voorsitter van die fondsebediening en nog nege ander kerkraadslede is ook lid van die Broederbond.
1876: JOHANNA BRANDT
KULTUURDAGBOEK 18 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Johanna Brandt, die jongste dogter van ds NJ van Warmelo, is op hierdie dag op Heidelberg gebore waar sy ook haar kinderjare deurgebring het. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog het sy en haar moeder hulle in Pretoria bevind waar hulle ná die besetting van die Hoofstad deur die vyandelike magte, gehelp het om die Boerespioenasiediens aan die gang te hou.
Van haar ondervindings in hierdie tyd het Johanna 'n dagboek gehou wat sy later verwerk het in haar bekende boek, Die Kappiekommando, wat in 1913 verskyn het.
Tydens die oorlog was sy ook verpleegster in die Irene-konsentrasiekamp.
1497: DA GAMA SEIL OM KAAP
KULTUURDAGBOEK 18 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Manoël I, Koning van Portugal, het Vasco da Gama aangestel as die opperbevelhebber van die ekspedisie wat Dias se werk moes voltooi, naamlik die ontdekking van die seeroete na Indië.
Die eskader van vier skepe het in Julie 1497 uit Portugal vertrek, op 18 November is Tafelberg gewaar, en in Mei 1498 het hulle Kalikoet aan die Malbarkus van Indië bereik.
Na baie wedervaringe word Da Gama teen die einde van Augustus 1499 as held in Lissabon terugverwelkom. Vanweë hierdie epiese ontdekkingsvaart is die Islamitiese monopolie van die speseryhandel van die Ooste verbreek. Vir die Portugese vorstehuis het dit groter rykdom en mag beteken, en dit sou ook aanleiding gee tot Europese oorheersing in die Ooste.
BROKKIES UIT DIE BOEK – OUMANSLAND (4)
)
Dis asof die afgelope dertig jaar van hom afgegly het. Maans Bredell is weer ‘n spesmagte-lid. Hy is ‘n operateur, wat in die geheim beweeg, min of geen spore laat nie, van die veld leef en vir die owerhede hoofbrekens besorg.
Die stewels wat hy van Dawie gekry het, het hy sporadies ingeloop en die eerste twee weke dit afgewissel met sy ou, ingeloopte tekkies. Hy het na die tweede dag ‘n waterblaas ontwikkel op sy linker hakskeen en het laag gelê totdat dit gesond was. Nou beweeg hy met beide stelle skoene vinnig en amper geluidloos. Hy het in die berg ingesmelt, die omgewing so ver as vyftien kilometer na alle rigtings verken en skuilplekke gaan uitsoek. Hy is verbaas oor die hoeveelheid bosbokke, bosvarke, tarentale en ander kleinwild wat in die berg bly.
1939: FAK EKONOMIE INSTITUUT GESTIG
KULTUURDAGBOEK 17 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die FAK is op sy eerste Ekonomie Volkskongres, wat van 3 tot 5 Oktober 1939 in Bloemfontein gehou is, versoek om 'n Ekonomie Instituut in die lewe te roep om uitvoering te gee aan die kongresbesluite en om sodanige verdere stappe te doen as wat hy bevorderlik ag vir die ekonomiese opheffing van die Afrikaner – 'n benarde ekonomiese toestand waarin die Afrikaner daardie tyd verkeer het.
In die Instituut is verteenwoordiging gebied aan die FAK se Uitvoerende Komitee en sy Ekonomiese Kommissie, en aan Afrikaanse finansiers, nyweraars, handelaars, boere, arbeidersorganisasies, universiteite en handelsopleidingskolleges en die Armesorg-organisasies van die Afrikaanse kerke.
SATAN EN MAGSLUS
Ds A.E. van den Berg
“En jy het in jou hart gesê: Ek wil opklim in die hemel, my troon verhef bo die sterre van God en sit op die berg van samekoms in die uithoeke van die Noorde. Ek wil klim bo die hoogtes van die wolke, my gelykstel met die Allerhoogste!” (Jes.14:13,14).
Die begeerte om mag oor mense te bekom, is 'n sonde wat so ver terug as die val van Satan uit die hemel dateer. Satan se eertydse aansien as hoof-engel in die hemel het in 'n trots by hom ontaard waarna hy en 'n derde van die engele-ryk teen God in opstand gekom en God hulle op die aarde uitgewerp het.
1855: AANLEG VAN PRETORIA
KULTUURDAGBOEK 16 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Pretoria, genoem na kmdt-genl Andries Pretorius, het sy aanleg as hoofstad van die ZAR te danke aan die feit dat Potchefstroom en Lydenburg nie sentraal genoeg geleë was vir die vergaderings van die Volksraad nie. Die kommandante-genenaal MW Pretorius en Piet Potgieter het die Volksraad, wat in September 1853 in Lydenburg sitting gehad het, versoek om 'n sentraal geleë hoofstad vir die Republiek te stig.
MW Pretorius het in 'n bygaande brief die Volksraad ook versoek om vir die doel van die voorgestelde dorp twee plase aan die Apiesrivier naamlik Elandspoort en Daspoort, van Andries van der Walt en JJP Prinsloo aan te koop. Omdat die Volksraad sy versoek geweier het, het Pretorius vervolgens self hierdie twee plase gekoop.
VERTROU OP HOM MET ‘N VOLKOME HART
Hannes Ollewagen
2 Kron. 16:
“...want die Here — sy oë deurloop die hele aarde om diegene kragtig te steun wie se hart onverdeeld op Hom gerig is; hierin het u dwaas gehandel, want van nou af sal daar oorloë teen u wees.”
Ons sien hier in die lewe van koning Asa ’n verskynsel wat in ons lewens seker ook dikwels sy verskyning maak. Hy word koning en met ’n opregte en ootmoedige hart soek Asa na God, vra na sy insettinge en streef dit na. Hy stel ook sy vertroue op God en in hierdie toestand van afhanklikheid teenoor en diensbaarheid aan God is hy ’n kragtige instrument in God se Hand waardeur God se Naam verheerlik word.
Ons lees in 2 Kron. 14 waar Serag, die Kusiet, met ’n leërmag van ’n miljoen teen koning Asa optrek. “En Serag, die Kusiet, het teen hulle uitgetrek met 'n leër van 'n miljoen met driehonderd strydwaens; en hy het gekom tot by Marésa.” (2 Kron. 14:9). Dit moes inderdaad ’n groot bedreiging en benoudheid gewees het. En hoe hanteer Asa hierdie bedreiging? Hy stel sy vertroue volkome op God:
1911: UNIE-STAAL- KORPORASIE GESTIG
KULTUURDAGBOEK 15 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die Unie-Staalkorporasie van Suid-Afrika is gestig om staal uit skroot te vervaardig. Binne twee jaar na die stigting is die eerste staal in Suid-Afirka vervaardig en baan USCO sodoende die weg vir 'n gevestigde staalbedryf wat in die jare wat sou kom, vir Suid-Afrika groot aansien in die oë van die wêreld verwerf het.
1855: MW PRETORIUS PRESIDENT VAN ZAR
KULTUURDAGBOEK 15 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Transvaalse leiers het geglo dat 'n nuwe grondwet die verdeeldheid wat gedurende die vroeë vyftigerjare van die vorige eeu in die Oorvaalse gebied geheers het, sou beëindig, en daarom is 'n grondwetkommissie, onder voorsitterskap van Jacobus Stuart (1803 – 1878), benoem.
Hierdie kommissie, wat in Oktober 1855 op Potchefstroom vergader het, het hoofsaaklik die Bataafse konstitusie van 1798, die Vrystaatse grondwet en die grondwet van die Verenigde State van Amerika as modelle geneem en 'n konsepgrondwet opgestel waarin die beginsel van skeiding van wetgewende en uitvoerende magte ingevoer is.
As opsteller van hierdie grondwet, wat later byna onveranderd aanvaar is, het Stuart 'n blywende diens aan die Zuid-Afrikaansche Republiek gelewer.
1837: DOBBEL DEUR TVL VOLKSRAAD VERBIED
KULTUURDAGBOEK 14 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
President Thomas Burgers vaardig 'n proklamasie uit "met advies en konsent" van die Uitvoerende Raad van die ZAR, waardeur dobbelary in die land, en veral op die goudvelde, verbied word.
13 NOVEMBER 1833: "NAG VAN DIE STERRE-VAL"
KULTUURDAGBOEK
Al het hierdie toneel in Noord-Amerika afgespeel, het dit tog op ons betrekking en kan ons in verwondering daarna kyk. Op hierdie dag in 1833 het die bewoners van Noord-Amerika die voorreg gehad om een van die grootste “sterre-val” ooit, te aanskou.
In daardie jare was daar nog nie elektriese straatligte nie en was die nagte besonder donker. Daarom was dit ‘n ongelooflike gesig toe ongeveer 72 000 meteore per uur grond toe val. Die omgewing was so helder verlig dat inwoners wat wakker was gedink het hulle huise is aan die brand.
Die volgende oggend toe die son opkom het die “sterre” steeds geval. Wanneer dit op die grond land het dit gebars en weggespat. Die gebeure is beskryf as die grootste meteore-val en die mees aanskoulike toneel in die geskiedenis. Daarom het dit die naam gekry “nag van die sterre-val”.
1839: SLAG BY KAPAIN
KULTUURDAGBOEK 12 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
Die uitgeweke veggeneraal van Tsjaka, Silkaats, het die Matebelestam langs die Groot-Maricorivier gevestig en 'n voortdurende gevaar vir die Voortrekkers en ander swart stamme geblyk te wees.
In 'n strafekspedisie onder leiding van Hendrik Potgieter en Gerrit Maritz, is op 17 Januarie 1837 in die sogenaamde slag by Mosega die Matebeles 'n vernietigende nederlaag toegedien.
Potgieter wou dit opvolg met 'n tweede ekspedisie teen Silkaats, wie by Kapain was met die slag by Mosega.
12 NOVEMBER 1780: PIET RETIEF
KULTUURDAGBOEK 12 NOVEMBER
Piet Retief is op hierdie dag in die Wakmakersvallei by Wellington gebore waar hy skoolonderrig ontvang en die skryfkuns besonder goed bemeester het. As jeugdige aan die Kaap het hy die politieke en maatskaplike ontwrigting ervaar wat met die Britse politieke en maatskaplike ontwrigting tydens die Britse oorname gepaard gegaan het.
Ondanks mislukte grondtransaksies en ander onderneminge wat hom finansieel ten gronde gebring het, het sy intelligensie, ondernemingsgees en persoonlikheid hom vroeg reeds as gerespekteerde leier na vore laat tree.
Op Stellenbosch is hy in 1812 as 'n kommandant aangestel, en na sy verhuising na die Oos-Kaap beklee hy van 1822 af die regeringspos van veldkommandant.
Aan die Oosgrens het Retief die probleme met die regering se grensbeleid en die gevolglike verslegting van die grenstoestand intens ervaar en het hy as voorspraak vir die geteisterde grensboere opgetree.
DOBBEL: HOOR WAT SÊ DIE BYBEL
Anita Joubert
ʼn Baie groot persentasie van Suid-Afrika se bevolking noem hulleself Christene. ʼn Christen is, volgens enige verklarende woordeboek, iemand wat in die Drie-enige God: Vader, Seun en Heilige Gees, glo. ʼn Christen glo dus ook dat God die Skepper van hemel en aarde en die Onderhouer van alle goeie dinge is; dat die Bybel die waarheid is en dat ons deur dit te lees, die karakter van God kan leer ken.
Dit wat ons in die Bybel lees, is nie ʼn klomp verhale wat handel oor volmaakte mense nie. Nee, dit is die ware vertelling van ʼn volmaakte God se handeling met ʼn klomp sondige, wederstrewige mense, vanaf die sondeval tot vandag toe, dwarsdeur ses duisend jaar.
Die Here sê vir ons dat Hy nie verander het nie.(Mal. 3:6). Die skrywer van die brief aan die Hebreërs sê dat Jesus Christus gister en vandag dieselfde is tot in ewigheid (Heb. 13:8). Met ander woorde, dít wat vir God reg van die begin af ʼn gruwel en afskuwelik was, is dit vandag nog steeds.
ONS LIEFDE TOT GOD
Hannes Ollewagen
1 Joh. 5:1-21
“Want dit is die liefde tot God, dat ons sy gebooie bewaar; en sy gebooie is nie swaar nie.” (:3).
Ek wonder of daar al ’n tyd in ons volk se geskiedenis was waar ’n mens so baie van mense se liefde vir God gehoor het en terselfdertyd so min daarvan gesien het? Daar is gedurig video’s en allerhande saamtrekke en dergelike dinge waarin mense nie skroom om van God te praat nie en tog gaan ons samelewing mank aan ’n lewende getuienis waarin God deur ons verheerlik word. Die woorde uit Matt. 15:8 laat ons nie alleen besef dat hierdie geen nuwe verskynsel is nie, maar onderstreep ook die oorsaak van die probleem. “Hierdie volk nader My met hulle mond en eer My met die lippe, maar hulle hart is ver van My af.” Die oorsaak van hierdie simptoom is ’n gebrek aan liefde vir God.
1880: BEZUIDENHOUT SE WA OPGEVEIL
KULTUURDAGBOEK 11 NOVEMBER
Lees volledig by Kultuurdagboek
In die geskiedenis van die mensdom het dit dikwels gebeur dat 'n geringe insident as vonk gedien het om die oorlogskruit te laat ontplof. So 'n insident het op hierdie dag in Potchefstroom plaasgevind, wat uiteindelik aanleiding tot die Transvaalse Vryheidsoorlog van 1880 tot 1881 gegee het.
Die burgers van Potchefstroom en omgewing het beswaard gevoel oor die belasting wat hulle aan die Britse gesag moes betaal. Op 7 Oktober 1880 het genl PA Cronjé en 130 burgers van die Schoonspruit-omgewing by die landdros op Potchefstroom beswaar aangeteken oor die belasting en onder meer verklaar dat hulle bereid is om aan hulle wettige regering belasting te betaal, maar dat die Britse regering "op een onwettige wijze" en teen hulle wil, hulle land geannekseer het en derhalwe weier hulle om belasting te betaal. Hulle het dit ook duidelik gemaak dat hulle alleen voor oorweldigende geweld buig.
DEPRESSIE – DIS TOE SEROTONIEN SE SKULD!
...EN NATUURLIK ONS MODERNE DIËTE WAT OORMAAT SEROTONIEN VEROORSAAK
Depressie is een van die mees algemene geestesgesondheidsuitdagings vandag, wat sowat 332 miljoen mense wêreldwyd raak. In die Verenigde State alleen ervaar meer as 21 miljoen volwassenes elke jaar ten minste een ernstige depressiewe episode. Vir dekades was die heersende teorie dat depressie voortspruit uit 'n gebrek aan serotonien, die brein se sogenaamde "gelukschemikalie", en behandelings het grootliks gefokus op die verhoging van serotonienvlakke deur middel van selektiewe serotonienheropname-inhibeerders (SSRI's), tot nuutste navorsing nou bewys het dat serotonien eintlik die toestand totaal vererger.
• Navorsing toon dat poli-onversadigde en mono-onversadigde vette (PUF's en MUF's) direk plaatjie-aggregasie en serotonienvrystelling veroorsaak, terwyl versadigde vette dit nie doen nie, wat moderne diëte aan 'n oormaat serotonien koppel.