NUUTSTE BYDRAES

Gedagtes vir elke dag

Of lees almal by Gedagtes vir elke dag

Liewe kinders, ons liefde moenie net woorde en lippetaal wees nie maar moet met die daad bewys word en dan in opregtheid. Hierdeur kan ons ook te wete kom dat ons aan die ware God behoort. (Hierdie wyse raad is vir ons geskryf in 1 Johannes 3:18-19)

AFRIKANER- NASIONALISME (15)

T B Floyd

Lees reeks by Afrikaner-nasionalisme

Wankeling en verwarring op die politieke front

Generaals Hertzog en Smuts het die nuwe Verenigde Suid-Afrikaanse Nasionale Party gestig. Die woord nasionaal het wel in die naam van die nuwe party verskyn, maar daar was min nasionalisme in die nuwe party se strewe of ideale. Dit het of neutraal of vyandig teenoor Afrikaner-nasionalisme opgetree. Onder die lede was wel mense wat deur nasionalisme beïnvloed was, maar meer wat heftig daarteen gekant was.

Die grootste deel van die Nasionale Party het generaal Hertzog na die nuwe party gevolg. Wat oorgebly het in die Nasionale Party, moes gereorganiseer word en het weer na herstigting as die politieke front van die Afrikanerdom opgetree.

Wat getalle betref, was die herstigte party in Kaapland onder dr. Malan verreweg die sterkste. In die Vrystaat en Transvaal was die ge­talle wat by die Nasionale Party gebly het, min maar hulle was mense uit die republikeinse geledere en lede wat sterk met Afrikaner-nasionalisme besiel was.

 

Na samesmelting het negentien Volksraadslede in die Nasionale Party oorgebly en van dié was veertien uit Kaapland, vier uit die Vrystaat en een uit Transvaal. Dit wys duidelik die oormag van Kaapland en sy leier D.F. Malan. As hy destyds duidelik sy Suid-Afrikaanse nasiegedagte gestel het soos dit later in sy boek aan die lig gekom het, sou sy invloed sekerlik verdwyn het en sou hy gedwing gewees het om uit die politiek te tree.

Dadelik het die republikeinse elemente van Transvaal en die Vry­staat die Nasionale Party in die rigting van hervorming en terug na die Afrikanerpad gedwing.

N.J. van der Merwe het leier van die Vrystaatse Nasionale Party geword.[1] Op hulle kongres in 1934 het hulle ten gunste van die republi­keinse ideaal beslis. Die Transvaalse kongres van die Nasionale Party het in 1935 hom ook duidelik oor die Republikeinse strewe uitgelaat. Hierdie party het na reorganisasie onder leiding van ’n driemanskap gestaan. Die drie was mev. M.M. Jansen, C.J.H. de Wet en Hans Strijdom. Almal van hulle was vurige voorstaanders van Afrikaner- nasionalisme.

C.J.H. de Wet het reeds van 1927 af die Afrikaner in briewe aan die koerant gewaarsku met die woorde, „Afrikaners, ons moet ontwaak, dinge loop verkeerd!” Onder sy leiding is ’n waaksaamheidskomitee in die lewe geroep om te stry teen die koalisiepolitiek.

Dit het na samesmelting oorgegaan tot die herstigting van die Nasionale Party in Transvaal. Die kongres van 1935 het tekens getoon dat die Republikanisme en suiwere nasionalisme gaan seevier. Die program van beginsels wat deur die kongres aangeneem is, was duidelik Christelik-republikeins maar dit het die Malan-nasionaliste geskok. ’n Stryd het toe ontstaan tussen dr. Malan en die suiwere element wat tot ’n kompromie van Malan gelei het. In 1936 het die Federale Raad ’n program van beginsels voorgestel wat wel in ’n nuwe artikel 7 die Nasionale Party bind om hom vir die verkryging van ’n Republiek te beywer.05

Op die Transvaalse Kongres het daar ’n stryd losgebars oor die aanvaarding van die Federale Raad se program van beginsels. C.J.H. de Wet en die Steyn Vorstergroep het geveg vir suiwerder en duideliker beginsels van Christelik-nasionalisme en republikanisme. Hulle was teen die hele kompromie-politiek wat weer in die voorgestelde program van beginsels hul verskyning gemaak het. Die program van beginsels van die Federale Raad is aangeneem. Dit het gelei tot die bedanking van sewe persone op die Hoofbestuur van Transvaal en ’n groep het die Vierkleur afgeruk en die kongres verlaat. C.J.H. de Wet het nog in die party gebly en die reg om die program van die Federale Raad te beveg, voorbehou.

C.J.H. de Wet het die volgende jaar voorstelle by die Hoofbestuur van Transvaal (Strijdom was destyds alleen leier) ingedien maar weer het De Wet misluk. Die Nasionale Party het die suiwer beginsels van Kruger en suiwer nasionalisme ter wille van vaagheid en kompromie verwerp. Wat dr. Malan bymekaar gebring het, het nie bymekaar behoort nie. In ’n nasionale stryd kan leiers wat suiwer en sterk in na­sionalisme is, niks bereik as hulle saam in een party werk met ’n hoofleier wat onsuiwer, verwaterd en bereid is om kompromieë te maak nie.

In so ’n geval van eenheid is die gevolg nooit krag nie maar liewer swakheid.

Die nuwe Nasionale Party het bekend gestaan as die Gesuiwerde Nasionale Party, maar ongelukkig vir die Afrikanerdom was dit nie totaal of selfs grootliks in sy Christelike en nasionale beginsels gesuiwer nie.

Generaal Smuts het altyd die vryheid wat generaal Hertzog in 1926 verkry het, betwis en baie vurige ondersteuners van nasionalisme het ook nie daarin geglo nie. As die leiers in plaas van op die wet te staan en redeneer, liewer praktiese stappe gedoen het om te bewys dal die deure nou oop is vir die herwinning van die Afrikaner se verlore regte.

So het baie Afrikaners in ’n republiek geglo as die verkryging van staatskundige vryheid in plaas van ’n verandering van regering. Natuurlik, vryheid in die algemene sin kon daar nie wees voor ’n nasie sy eie regeringsvorm het nie. Hieruit ontstaan die verwarring en juis hieroor het Hans Strijdom en dr. Malan verskil. Malan was reg in sy mening dat staatkundige vryheid reeds bestaan en Strijdom het dit later toegegee. Hierdie stryd is weer ’n les vir die Afrikaner. As N.J. van der Merwe vroeër weggebreek het, sou ’n nuwe politieke front met suiwerder nasionale beginsels voor koalisie tot stand gekom het en al die twis en verbrokkeling van die oorlogsjare sou dalk onder sterker nasionale leiding vermy kon gewees het.

Die republikeinse beweging binne die Nasionale Party het dr. Malan gedwing om saam te gaan maar nie ten volle nie. Die waarheid is dat daar ’n kompromie bereik is wat Malan geleidelik verwater het.

1938 was ’n besondere jaar in die geskiedenis van Afrikaner-nasionalisme. Dit het getoon tot watter hoogtes die Afrikaner in sy nasionale gevoel kom styg.

In hierdie jaar het die simboliese voortrek en die hoek-steenlegging van die Voortrekkermonument plaasgevind. Die geesdrif en nasionale gevoel onder Afrikaners het hoog geloop. Heelwat sprekers het uiting aan hul innerlike gevoelens gegee sonder om eers te dink aan die party en sy leiers. Die minderwaardigheidskompleks van ’n verowerde nasie het verdwyn en ’n nasietrots het uiting gevind. Geen Afri­kaner het geveg vir die regte of sogenaamde regte van vreemdes nie en niemand het omgegee wat die veroweraar, d.w.s. die Engelse, sou sê of dink nie. Dit was regtig ’n wonderlike tyd vir enige Afrikaner wat met nasionalisme besiel was. Dit was werklik die enigste tydperk na die Vryheidsoorlog dat die Afrikaner vrylik uiting aan sy innerlike gevoelens gegee het.

Die Afrikanernasie se belange en gevoel is op die voorgrond gestel en ’n trots om Afrikaner te wees het oorheers soos dit met nasionalisme behoort te wees. Georganiseerd deur die Eeufeeskommissie, was dit eintlik die werk van die kultuurfront. Nog nooit was daar iets wat so ’n groot eenheid van gevoel onder. die Afrikaner tot uiting gebring het. SAP, Smelter, Republikein en Nasionale Party-Afrikaners was almal verenig in hierdie sterk oplewering van Afrikaner-nasionalisme. Dit was die volkome antwoord op dr. Malan en andere wat geglo het dat partyeenheid nasie-eenheid is.

Op Kroonstad roep prof. S.P.E. Boshoff uit: „Dit is my land en in my land doen ek wat ek wil.”[2]

C.J.H. de Wet het toe hy die eis om ’n Afrikaanse volkstaat sterker beklemtoon het, verklaar: „Suid-Afrika behoort aan die Afrikanervolk”.[3] Hierdie twee verklarings asem ’n suiwer gees van nasiona­lisme. Te min Afrikaners beskou Suid-Afrika as die land van die Afri­kaner.

Op 7 November 1938 het nog ’n helder klank van suiwer nasionalisme van prof. L.J. du Plessis op Koppies opgeklink toe hy hom soos volg uitlaat: „Ons eerste plig is om die meerderheid van die Afrikanerdom in Suid-Afrika te handhaaf. Ons standpunt is dat die land aan die Afri­kanerdom behoort. Ons kan slegs ’n Christelik-Afrikaans samelewing hier toelaat. Die ander, Jode ingesluit, moet hiermee saamgaan. Dit is hulle plig. Laat hulle gasvryheid ontvang; dit is ons plig en tradisie, maar hulle mag nie die toon aangee nie.”[4]

Vervolg...

 


[1]    Die Republikeinse Strewe, p. 152.

 

Opsoek na inligting?

  • BYBEL 1933/53-druk nou gratis

    Gelofteland is dankbaar om aan al ons lesers die 1933/53-uitgawe van die Bybel gratis te voorsien. Al wat u hoef te doen is om 'n e-pos na

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    te stuur met die versoek om die Bybel te ontvang, en ons sal dit aan u stuur.

     

    _____________________

     

     Laserskywe in stelle van 10 te koop

    VRYHEIDSBEDIENING

    Ds. Andre van den Berg werk sedert November 1990 weekliks met volksgenote in die gevangenis in Pretoria-Sentraal. Hy bied ʼn reeks laserskywe teen R200 (posgeld uitgesluit) per stel van 10 aan. Die opbrengs van hierdie verkope gaan vir Gevangenisbediening.

    Dit handel oor aktuele onderwerpe soos:

    1. Die lewe hiernamaals.
    2. Word verantwoordelik oud.
    3. Die pad na die ewigheid.
    4. Bied beproewing die hoof.
    5. Raad vir tieners.
    6. Gelowige kinderopvoeding.
    7. Oorwin depressie.
    8. Kikker jou huwelik op .
    9. Alle mense is nie gelyk nie.
    10. Homoseksualisme - ʼn gruwel vir God.

    Bestel by:

    E-pos: Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Sel: 074 967 5187

    Bankbesonderhede:

    ABSA

    VRYHEIDSBEDIENING

    9062088855

    _______________

     

    Skryf in vir die gratis e-blad OORSIG EN REPLIEK

    'n Blad wat dmv verduidelikende agtergrond by die kern van ons volk se
    stryd uitkom.

    Kontak die redakteur by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Lees ons gereelde uittreksels daaruit hier op Gelofteland by OORSIG EN REPLIEK

    __________
     
    DIE HISTORIESE KOMPAS
    _________ 
     
    BOEKRESENSIE:

    Die Legkaart van ons Lewe – ‘n Boodskap van Hoop

    Lees meer oor dié getuienis by:

    DIE LEGKAART VAN ONS LEWE

    __________

    BOEKRESENSIE:

    DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK – Christen-Teokratiese Separatisme

    Suid-Afrika verkeer tans in 'n kommerwekkende toestand omdat mense se kennis oor die Bybel en die Staat so verwater het dat land en volk as gevolg hiervan ten gronde gaan.

    Hierdie boek uit die pen van ds AE van den Berg, het in gedrukte vorm verskyn.  Dit bring helder perspektief oor rasseverskille en natuurlike skeiding wat sal lei tot die herstel van Suid-Afrika. Die land het 'n dringende behoefte wat landsburgers van geestelike denke sal laat verander en van onregte en gewaande vryheid sal bevry.

    Sinvolle besluite in die lig van God se Woord, en onophoudelik gebed dat bevryding spoedig verwesenlik word, is noodsaaklik. Politiek is erns en harde werk wat wet en orde handhaaf en durf nie in eerlose hande gelaat te word nie. God is 'n God van orde, en mense word aangemoedig om die koninkryk van God eerste te stel.

    U kan hierdie boek bestel by ds A E van den Berg

    Tel: 074 967 5187  of by

    vryheidsbediening

    @gmail.com

    Prys: R50-00

     
  •                                                                        ______________

     

    BOEKE TE KOOP

    ‘n Nuwe Trek: Terug na u God

    Die Oerteks van die lotsbepalende 1838-Gelofte

    J L du Toit & dr L du Toit

    'n Bundel oor die bronne vir die 1838-Gelofte is nou ook by Exclusive Books in Suid-Afrika beskikbaar: 

    Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans R191 per boek is kan u dit vir so min as R60 per boek direk by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.. bestel.

    Lees meer by: 'N NUWE TREK: TERUG NA GOD

    _______________

    ONDERSTEUN U VOLKSGENOTE IN DIE GEVANGENIS

    Wil u meer oor aktuele onderwerpe lees of vir iemand 'n besondere geskenk gee? Goeie voornemens;  Dink reg, leef reg; Moenie bekommer nie; Leuens; Woestyngedagtes, en Niks ontbreek nie, is van die aktuele onderwerpe wat in twee besondere preekbundels behandel word. Vir slegs R60 elk of R100 vir beide kan u 'n waardevolle bydrae maak vir u volksgenote in die gevangenis. Ondersteun hulle asseblief en bestel nou hierdie preekbundels by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

                                                                           ________________

     

    GOD PRAAT MET DIE BOEREVOLK – DEEL 2

    Hierdie bundel, net soos deel I, is saamgestel uit twintig van die beste boodskappe wat sterk op ons volkslewe gerig is. Die inhoud bestaan uit aktuele onderwerpe wat die daaglikse lewe van elke Christen raak. Die koste beloop slegs R60 (posgeld uitgesluit) en is 'n uitstekende geskenk vir die regte persoon. Die inkomste gaan in geheel aan gevangenisdiens vir ons volksgenote.
    Plaas u bestelling per e-pos by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    of skakel hom by 074 967 5187

    ________________

    Bestel 'n uitstekende digbundel deur BOERIUS
    Volledige besonderhede hier:

    Gietoffers van my Siel


    _________________

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
  •  

    DIE CHARISMATIESE GEVAAR
    Mense word so maklik deur dwaalleringe mislei. In hierdie boek word talle kwelvrae beantwoord.

VERGADERING-

PROSEDURES

(GRATIS)

Daar is min mense wat nog die waarde van 'n ordelike byeenkoms bedink en kan uitvoer. Sonder hierdie kennis en orde en gedissiplineerde toepassing daarvan sal 'n byeenkoms in wanorde verval en die doel van die vergadering nie bereik word nie. Die boekie kom handig te pas in alle omstandighede waar 'n vergadering van persone plaasvind, ongeag die sakelys of doel van die byeenkoms.

Klik hier om die boekie wat u op hoogte kan bring van korrekte vergaderingprosedures, gratis af te laai. Indien u van Windows 10 gebruik maak sal die inhoud outomaties onder die lêer "Downloads" geberg word en kan dit daar gehaal en gebêre word waar ookal dit maklik gevind kan word.

 

GRATIS E-BOEKE EN VERSBUNDELS OM AF TE LAAI:

 

As God volke aan hul eie lot oorlaat

Die waarheid oor ons volk en die Nuwe SA

Volksverraad geskryf deur adv. P.J. Pretorius

'n Oorblyfsel... deur genade alleen

Christen-Teokratiese Separatisme

Verse van Verset

Vreedsame Naasbestaan = Afsonderlike Ontwikkeling

No Ships in the Harbour

Ons heilsverhaal in die Ou Testament

Daniel

Evolusie - kan ek dit glo?

Petrus, die rots

Romeo en Juliet

Ester

Apokriewe - By modderpoele of suiwer fonteine?

Midsomernagdroom - Shakespeare in Afrikaans

Die Openbaring van Henog

Die Derde Tempel

Macbeth - Shakespeare in Afrikaans

Met ryperd en mauser

Goue strate het nie stof nie

Derdepoort

Die Laaste Pous

Josef

Rut

Drie Eeue van Onreg

Ons Geskiedenis

Engelse skandvlekke

Voortrekker-Pioniers in Oos-Transvaal

_______________

 

 

1919: VRYHEIDSDEPUTASIE KEER TERUG

1800: GRAAFF- REINETSE REBELLE GEVONNIS

1917: OOM JAPIE HELPMEKAAR

SKERP SLAGSPREUKE

(Lees die reeks by SKERP SLAGSPREUKE)

                                                                         __________________

 

AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES

(Lees by AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES - die hele reeks

                                                                         __________________                                                                  

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Besoekers aanlyn

Ons het 804 gaste aanlyn