1977: AFRIKAANSE TAAL- MONUMENT AAN DIE STAAT OORHANDIG

KULTUURDAGBOEK 14 JUNIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Die indrukwekkende Afrikaanse Taalmonument pryk aan die suiderhang van Paarlberg en is op 10 Oktober 1975 – honderd jaar ná die stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners op 14 Augustus 1875 in die Paarl – deur die Eerste Minister, mnr BJ Vorster, onthul en op 14 Junie 1977 aan die staat oorhandig.

Die oprigting van die Taalmonument was die verwesenliking van 'n jarelange Afrikaner-ideaal. Die Afrikaanse Taalmonumentkomitee waarvan die sekretariaat deur die Afrikaanse Taal- en Kultuurbond (ATKB) behartig is, het onvermoeid daaraan gewerk. Die simboliek van die monument is deur die argitek, mnr Jan van Wÿk, gegrond op uitsprake oor die Afrikaanse taal deur die gevierde Afrikanerskrywers CJ Langenhoven en NP van Wyk Louw.

Langenhoven het die groeipotensiaal van Afrikaans in 1914 vergelyk met 'n snelstygende boog ('n hiperboliese kromme), en Van Wyk Louw het geskryf: "Afrikaans is die taal wat vir Wes-Europa en Afrika verbind; dit suig sy krag uit die twee bronne; dit vorm 'n brug tussen die groot helder Weste en die magiese Afrika."

'n Suilegang van drie elemente versinnebeeld die Weste, vloei ineen met die snelstygende boog van die hoofsuil van 57 meter, en word ook met 'n brug verbind met 'n podium met drie rondings wat die magiese Afrika voorstel.

Die Maleise taal en kultuur word voorgestel deur 'n stomp muur op die trapaantrede. Saam met die hoof-taalsuil, in dieselfde lewegewende waterpoel met borrelende fontein, staan die staatkundige simbool – die republieksuil van 26 meter, oop na Afrika.

Die monument is gebou van gewapende beton met granietgruis uit die Paarlberg. Die kleurryke onthulling is voorafgegaan deur plaaslike taalfeeste en 'n fakkelloop oor sewe roetes uit elke uithoek van die Republiek en Suidwes.