1952: VAN RIEBEECKSKOOL SE KOSHUIS INGEWY

KULTUURDAGBOEK

Lees volledig by Kultuurdagboek

Die Afrikaner het gelukkig vroeër altyd die hoogste premie geplaas op godsdiens en onderwys in sy persoonlike en volkslewe. Dit is wat van hom 'n vooruitstrewende en geseënde volk gemaak het, en die oorgee daarvan ná 1994 is wat van hom die sterwende volk gemaak het wat hy vandag is sodat een derde moes wegvlug uit hierdie land terwyl die oorblywende volksgenote stelselmatig uitgemoor word.

Met die vestiging van Afrikanergemeenskappe buite ons landsgrense is hierdie tradisie destyds in talle wêrelddele gehandhaaf. So ook in Oos-Afrika. In Tanganjika (later Tanzanië) het mnre Gert de Beer, JF van Wyk, HJC Pieterse en andere, groot pionierswerk op onderwysgebied in belang van die Afrikanerkind verrig.

In Nairobi, Kenia, was mnr PG Nel die eerste (en laaste) Afrikaansonderwyser aan die Engelse hoërskool in Nairobi (1950 – 1954). In 1948 het die NG Sinode van Suid-Afrika R30 000 vir 'n Afrikaanse skool en koshuis op Thomsons Falls bewillig.

Die dryfkrag en besieling agter hierdie grootse kultuuraksie in die vreemde was wyle ds JH (Hoffie) Louw, leraar van daardie gemeenskap. In 1950 is die boukontrak vir die koshuise geteken. In 1951 het die leerlinge van die Ol Joro-skooltjie 'n toer deur die destydse Unie onderneem om geld vir die nuwe skool in te samel; 16 000 km is afgelê, 40 konserte is gereël en aangebied en R5 000 is ingesamel. Op 5 April 1952 is die koshuis amptelik in gebruik geneem deur brig Campbell Ross, SA se Hoë Kommissaris in Nairobi, terwyl die hoeksteen van die Van Riebeeckskool op Thomsons Falls deur die NG Kerk-moderator, ds CB Brink, gelê is.

Teen 1958 was die skool voltooi. Die argiefstukke vermeld 'n personeel van nege met oor die honderd leerlinge. Merkwaardig hier is die groot materiële offers wat die Afrikaanse gemeenskap vir die verwesenliking van hulle ideaal gebring. Die Van Riebeeckskool, saam met die nuwe kerk, was 'n manifestasie van hulle kulturele belydenis. Op 5-6 April 1960 is die skool amptelik ingewy deur ds AF Louw van Bothashof, Salisbury.

Die Van Riebeeckskool het die brandpunt van die Afrikaanse Kultuurlewe gebly tot Uhuru. As gevolg van massale emigrasie van Afrikaners is die skool in 1963 aan 'n Amerikaanse Sendinggenootskap verkoop. Dit was die einde van nog 'n epog in die kultuurgeskiedenis van die Afrikaner.

Met dankbaarheid kan gemeld word dat oudleerlinge van die Van Riebeeckskool later groot bydrae tot die kulturele en ekonomiese lewe in die Republiek van Suid-Afrika gelewer het.