1916: STUDENTE VIER HELDEDAG

HELDEDAGWORD IN KAAPSTAD GEVIER

KULTUURDAGBOEK 27 MAART

Op dié dag berig De Burger onder 'n groot banieropskrif "Heldedag te Kaapstad – Jong Suid-Afrika op mars". De Burger skryf dat Blanke studente en leerling op Saterdag 25 Maart 1916 in hul duisendtalle in Kaapstad by die stasie vergader en in 'n optog met Adderley- en Darlingstraat langs na die stadhuis gestap het om Heldedag te vier. Vooraan die optog was 'n groot banier met die woorde "Jong Zuid-Afrika – Wij zullen handhaven".  Agter op die banier was geskryf "Eer uw helde".

Dit was 'n pragtige, treffende skouspel toe die jong mense die stadhuis volpak. Die byeenkoms is gereël deur die Studenten – Werda-Komitee wat Afrikanerstudente in Kaapland verteenwoordig het. Die komitee is in 1912 gestig om "te waken over de taalbelangen van Jong Zuid-Afrika".

'n Vroeë voorsitter van dié komitee was 'n teologiese student, NJ van der Merwe, later in 1929 die eerste voorsitter van die FAK. Die komitee het ook tevore 'n groot taalfees gereël, en is in 'n hoofartikel in De Burger bestempel as 'n toonbeeld van die krag van die nasionale herlewing onder die jong geslag. "De studenten hebben met recht ingezien, dat onze taal en onze geschiedenis die hoeksteen zijn, waarop het nationale gebouw veilig rusten kan en tot voltooiing komen moet," het De Burger berig. Op die Heldedagviering het prof A Moorrees 'n inleidende woord gespreek, en het die Werda-Komiteevoorsitter, J Mentz, die duisende jong Afrikaners verwelkom. Ds J Blignaut van Smithfield het oor "Onze voorgeslachten in Europa" gepraat, dr TB Muller oor die Voortrekkers, ds J Naude van Roodeport oor Paul Kruger en dr DF Malan oor Onze Jan Hofmeyr.