1852: VERSOENING

KULTUURDAGBOEK 16 MAART

VERSOENING TUSSEN HENDRIK POTGIETER EN ANDRIES PRETORIUS TE RUSTENBURG

Lees volledig by Kultuurdagboek

Andries Pretorius se onderhandelinge met die Britse owerheid het op 17 Januarie 1852 op die ondertekening van die Sandrivier-konvensie uitgeloop, waardeur Pretorius Britse erkenning vir die onafhanklikheid van Transvaal verkry het.  Aangesien Potgieter sterk gekant was teen enige vorm van onderhandeling met die Britse owerheid en hy met 'n de facto onafhanklikheid vir die Oorvaalse gebied tevrede was, het Pretorius se optrede en die feit dat hy sonder goedkeuring van die Volksraad met die Britte onderhandel het, hom die gramskap van Potgieter op die hals gehaal.

Ten einde verslag van Pretorius se werksaamhede in verband met die Sandrivierkonvensie te ontvang, is 'n Volksraadsvergadering vir 16 Maart 1852 te Rustenburg belê. Vanweë die spanning wat tussen Potgieter en Pretorius en hul onderskeie ondersteuners bestaan het, is daar gevrees dat dit tot 'n breekpunt tussen die twee partye mag kom.

Sover het sake egter nie gegaan nie. Om die twee Voortrekkerleiers tot kalmte te maan en verdere moeilikheid te voorkom, het 'n aantal invloedryke burgers gedurende die aand van 15 Maart die aanwesige ouderlinge te Rustenburg versoek om 'n gesprek met die twee leiers te voer. Voortvloeiende hieruit het die ouderlinge vroeg die volgende oggend 'n ontmoeting tussen Potgieter en Pretorius in Potgieter se tent gereël waar hulle op 'n grootmoedige en dramatiese wyse 'n einde aan die wrywing gemaak het.

Kort voor die Volksraadsitting op 16 Maart 1852 word die tentklap van die tent waarin Potgieter en Pretorius onderhandel het, ten aanskoue van die vergaderde mense oopgeslaan en aanskou hulle die twee Voortrekkerleiers met hulle hande in mekaar met 'n oopgeslane Bybel voor hulle.