1707: Hendrik Bibault: “IK BEN EEN AFRICAANDER”

KULTUURDAGBOEK 22 FEBRUARIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Die oorwinning oor Van der Stel het nie sonder uitbundige vreugde gepaard gegaan nie. Vier jong mans van Stellenbosch het te perd deur die strate van die dorp gejaag en onder die invloed van drank by die meule moles gemaak deur die graanbakke rond te gooi en die meulenaar uit te skel. Landdros Starrenburg, wat op die lawaai afgekom het, het twee van die jong mans met 'n rottang bygekom, waarop een, Hendrik Bibault, geskreeu het: “Ik wil niet loopen, k'ben een Africaander."

Hier gebruik Bibault die woord “Afrikaner" in die sin van 'n persoon wat in Suid-Afrika gebore is, in teenstelling met die Hollanders en Franse wat van oorsee kom. Bibault maak onderskeid tussen, aan die een kant, die emigrante en VOC-amptenare (van wie Starrenburg een was) wat slegs tydelik aan die Kaap gestasioneer was, en aan die ander kant hyself en ander Suid-Afrikaansgeborenes wat Suid-Afrika as hulle enigste vaderland ken en aanneem.

Hierdie gevoel van anderssoortigheid, van verbondenheid aan hierdie aarde as vaderland dui op 'n ontwakende identiteitsbewussyn en sou later lei tot die ontstaan van 'n eie identiteit en nasionale ontwaking by die Afrikaner.