1939: FAK KONGRES OOR CNO

KULTUURDAGBOEK 6 JULIE

Lees volledig by Kultuurdagboek

Sedert die stigting van die FAK in 1929 het die vereniging hom uitdruklik uitgespreek vir moedertaalonderwys. Op 'n FAK-kongres wat in Desember 1934 plaasgevind het, het die kultuurvereniging van Hartbeesfontein 'n  beskrywingspunt ingedien met die versoek dat die FAK 'n kongres oor Christelik-nasionale onderwys moet hou.

Die Afrikaanse Nasionale Kultuurraad (ANK) het op sy vergadering in 1938 in Bloemfontein besluit om in 1939 'n volkskongres oor die toekoms van die Afrikaner in die handel te hou. Een van die hooftemas sou ook oor Christelik-nasionale onderwys gaan.

By hierdie kongres van die FAK op 5 Julie 1939 in Bloemfontein het die voorsitter, dr NJ van der Merwe, dit benadruk dat die FAK hom veral moet beywer vir die bevordering van 'n eie opvoedkundige stelsel op Christelik-nasionale grondslag, waarin ook voorsiening vir die kulturele opvoeding van volwassenes en jongmense gemaak moet word.

In aansluiting by diƩ FAK-kongres het die Volkskongres oor Christelik-nasionale onderwys op 6 en 7 Julie 1939 in Bloemfontein plaasgevind. Adv EG Jansen het as voorsitter opgetree, en referate is onder andere deur proff. JD du Toit, ID Bosman, JC Coetzee, drr E Greyling en HA Steyn, oor verskeie aspekte van Christelik-nasionale onderwys gelewer.

Die Volkskongres het besluit om aan die Uitvoerende Komitee van die FAK op te dra om 'n Nasionale Instituut  vir Opvoeding en Onderwys op so 'n wyse saam te stel dat die Afrikaanse Kerke, die Afrikaanse provinsiale onderwysliggame en Afrikanerouers daarin verteenwoordig sal wees.

Op 4 Oktober 1939 is die Nasionale Instituut vir Opvoeding en Onderwys ingestel en vind die eerste vergadering in Bloemfontein plaas. Prof JC van Rooy is tot voorsitter verkies. Na sy samestelling het die Instituut hom daarvoor beywer om hierdie historie-geworde ideaal van Christelik-nasionale onderwys in Suid-Afrika voortdurende te propageer en te bevorder. Deur die Instituut is daar ook 'n wakende oog oor sake rakende die onderwys en opvoeding in die algemeen in Suid-Afrika gehou.