MENSEREGTE OF DIE WET VAN GOD?

Ds Andrè vd Berg

“Hoe lief het ek U wet; dit is my bepeinsing die hele dag” (Ps.119:97).

Ons hoor elke Sondag die Tien Gebooie, al is dit net ʼn samevatting daarvan. Watter nut het dit vandag? Dis ʼn riglyn uit die hemel wat mense leer hoe om reg te leef. God het die Tien Gebooie ongeveer 1500vC aan Moses gegee sodat gelowiges in die 10 heilige akkers daarvan vir die fyn goud van God se wil kan delf. Die 10 gebooie is 10 verpakkings van God se liefde vir ʼn goeie lewe: “HERE, maak my u weë bekend; leer my u paaie” (Ps.25:4).

In die OT het priesters die Wet bestudeer en hul kommentaar daarop aangeteken wat die Tora genoem is. Mense is aan die hand hiervan van raad bedien.

Om die Wet te onderhou, was nie maklik nie: “Ag, was my weë maar vas om u insettinge te onderhou” (Ps.119:5). Dit het gelowiges egter nie ontmoedig nie.Omdat die Wet van hul hemelse Vader gekom het, is dit gekoester: “Hoe lief het ek U wet; dit is my bepeinsing die hele dag” (Ps.119:97).

Die Wet het nooit uitgedien geraak en verval nie. Na 3,600 jaar koester gelowiges dit steeds, maar nie ongelowiges nie. Hulle het dit ʼn paar jaar gelede met ʼn ander riglyn vervang wat die mens verheerlik:

“Want sy onsigbare dinge kan van die skepping van die wêreld af in sy werke verstaan en duidelik gesien word..... sodat hulle geen verontskuldiging het nie;omdat hulle, alhoewel hulle God geken het, Hom nie as God verheerlik of gedank het nie; maar hulle het dwaas geword in hul oorlegginge, en hul onverstandige hart is verduister.Terwyl hulle voorgee dat hulle wys is, het hulle dwaas geword en die heerlikheid van die onverganklike God verander in die gelykvormigheid van die beeld van ’n verganklike mens....”(Rom.1:19-22).

Hierdie nuwe riglyn staan as die Handves van Menseregte bekend en het bykans godsdiensstatus verkry. Dit aanvaar dat alle mense regte het; selfs hulle wat gruwels soos homoseksualisme bedryf en ongebore babas op aanvraag laat vermoor. Dit as sulks gee gelowiges ʼn weersin in hierdie Handves want dis nie van God nie maar baie duidelik van die Satan!

Wat sê die Bybel oor menseregte?   Niks nie! Dis nie ’n Bybelse begrip nie, maar ’n regsbegrip.   In die Bybel is daar geen woord wat regstreeks met regte vertaal kan word nie.   Die woord regsaak kom die naaste daaraan.

In Spreuke word koning Lemeul bv. aangesê om die regsaak van ellendiges te steun: “Maak jou mond oop vir die stomme, vir die regsaak van almal wat wegkwyn” (Spr.32:8).   God sê in die tyd van Jeremia vir die volk Juda: ” Reg verskaf hulle nie, selfs die reg van die wees nie… ook handhaaf hulle die reg van die behoeftiges nie” (Jer.5:28).

In die Bybel word reg egter nooit as ’n hefboom gebruik om mag te verkry of om beheer oor mense uit te oefen nie soos wat tans wêreldwyd gebeur nie. Waar reg in die Bybel voorkom het dit uitsluitlik met goddelike opdragte te doen ten einde mense rustig te laat leef: “Die wat u wet liefhet, het groot vrede, en vir hulle is daar geen struikelblok nie” (Ps.119:165).

Daarom het God owerhededaar gestel: “Want die owerhede is geen voorwerp van vrees by die goeie dade nie, maar by die slegte. Maar wil jy nie die mag vrees nie, doen wat goed is en jy sal lof van hom ontvang” (Rom.13:4).

Die Handves vir Menseregte bots trompop met die 10 gebooie want dit dien die skepsel bo die Skepper (Rom.1:25).   In die Bybelse tyd was die mensdom nie so mensgerig soos vandag nie.   Hulle het nie eens ’n primitiewe vorm van ’n Handves van Menseregte gehad nie. Al wat hulle gehad het, was die Wet van God om reg en geregtigheid te laat geskied. Wat God gesê het, was voldoende.

Hierdie verfoeilike Handves van Menseregte is in 1996 in die grondwet van Suid-Afrika opgeneem en omskryf sekere regte waarop burgers aanspraak kan maak. Dis suiwer mensgerigen sonder enige verwysing na Bybel omdat dit verantwoordelikhede verskans. Mense kan regte opeis sonder om noodsaaklike verantwoordelikhede te aanvaar. Dis musiek in die ore van ongelowiges!

Die Bybel swyg egter nie oor menseregte nie. Dit praat egter anders daaroor as ongelowiges wat glo dat mense met sekere onaantasbare regte gebore word.   Die Bybel ken aan die mens slegs regte toe wat God aan hom toeken – nie regte nie maar voorregte! Die mens is slegs waardig omdat God waardigheid aan hom toeken.   Hy durf nie enige regte of waardigheid aan homself toeken nie!

Die mens het as beelddraer van God menswaardigheid. Dis nie iets wat hy verwerf het nie, maar wat deur God aan hom verleen is (Ps.8). Daarbenewens praat die Bybel nie van regte nie maar van verpligtings. Feitlik elkeen van die Tien Gebooie begin met die woorde: “Jy mag nie….”Alles verpligtinge wat regte voorafgaan. “Jy mag nie doodslaan nie” sê dat ’n mens die reg op lewe het.  

Mense mag nie klem op menseregte lê ten einde verpligtinge te ontduik nie. Wie geen verpligting aanvaar en op regte aanspraak maak, is vermetel. Regte en verpligtinge is stalperde. Let maar op: Oral waar regte oorbeklemtoon en verpligtinge nagelaat word, loop dinge skeef.  

Mense besit nie regte bloot omdat hulle mense en nie diere is nie, maar omdat regte ’n geskenk van God is waarmee verantwoordelik omgegaan moet word. Regte het bepaalde perke.   Dit mag bv. nooit met die Wet bots nie.   Die sg. aanvraag na aborsie bots met die sesde gebod “Jy mag nie doodslaan nie”.

Toe die Handves van Menseregte in die nuwe grondwet opgeneem is, was dit kwansuis om onderlinge vrede te verseker. Dit was geheel onnodig. Daarvoor is daar die Tien Gebooie. Wie dit gehoorsaam, leef outomaties in vrede met mekaar.   Wie dit minag, leef soos in Suid-Afrika in gedurige vrees.

Suid-Afrika word nie meer aan die hand van die Skrif regeer nie, maar deur bose wetgewing wat gedurig aan die hand van die Handves van Menseregte getoets word.   Die Hooggeregshof het selfs die reg om bestaande wetgewing aan die hand van die Handves van Menseregte te toets en nietig te verklaar.  

As ʼn land deur regte en nie deur Bybelse riglyne regeer word nie, is daar geen keer aan die ellendevaart nie en kan die seuns van Lucifer hulle gate uit geniet. Kerke praat die heidene toenemend na die mond en gooi net so nou en dan ’n dun Bybelse sousie oor ʼn onsmaaklike pastei!    

Het mense regte? Nee, slegs voorregte - dit wat God aan hulle in ooreenstemming met sy Woord uit genade toeken.   Daarom durf gelowiges nooit uitdagend op regte aanspraak maak nie, maar hulself eerder verloën soos Jesus van al sy volgelinge verwag: “As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën en sy kruis opneem en My volg” (Mt.16:24).