NUUTSTE BYDRAES

Gedagtes vir elke dag

Of lees almal by Gedagtes vir elke dag

'Groot' sondes kan ons maklik vermy: dit verg nie groot opoffering om nie moord, egbreuk, diefstal, ens , te pleeg nie; dit is die klein jakkalsies wat die wingerde verniel: ons woede-uitbarstings, stilstuipes, ons selfsug, vloek en twis, ens, waaraan ons meestal skuldig is – dus is daar nie werklik 'groot' en 'klein' sondes nie...

HERINNERINGE AAN DR HF VERWOERD (4)

Lees reeks by Herinneringe aan dr HF Verwoerd

Louis Botha

Mnr. L. Botha is in Pearston gebore, was in Somerset-Oos op skool en het vir 'n kort tydperk aan Rhodes Universiteit studeer. Hy was 'n assistent- landdros in Pretoria toe hy in 1959 aangestel is in die Departement van die Eerste Minister, dr. Verwoerd. Ná dr. Verwoerd se tyd is hy bevorder tot sekretaris. Hy het in 1978 aftree-ouderdom bereik.

Louis vertel self:
DR. VERWOERD se reputasie as "slawedrywer" in die Departement Naturellesake het hom vooruit geloop toe hy Eerste Minister geword het. Daarom was ek verbaas om so 'n vriendelike baas aan te tref toe ek kort daarna in sy departement diens aanvaar het. My waardering vir sy menslikheid het in die loop van die jare net gegroei. Ek kan 'n hele paar staaltjies vertel om dit te illustreer.

Tydens mnr. Harold Macmillan se besoek aan Suid-Afrika in Februarie 1960 is ek saam met 'n groep amptenare na die Groote Schuur-woning genooi vir 'n waatlemoenfees, en ek dink daar is ook vleis gebraai. Dit was 'n warm aand en die etery was daar bo in die klofie tussen die blou kersblomme. Terug by die woning ontdek ek dat ek my baadjie daar vergeet het. Ek vra toe verskoning, en sê aan dr. Verwoerd: "Ek gaan net gou my baadjie haal." Tot my verbasing sê hy hy sal saamstap. Ons loop toe lekker en gesels en aangesien die onderwerp in almal se gedagtes was, vra ek hom wat hy dink mnr. Macmillan die volgende dag in die parlement gaan sê. Sy antwoord was: "Nee, ek weet nie. Maar ek weet wat ek vir hom gaan sê." Daaruit lei ek af dat Macmillan hom nie heeltemal so onverhoeds gevang het met daardie "winde van verandering"-toespraak soos die meeste mense dink nie. Hy het die moeilikheid sien kom en hom geestelik daarop voorberei. Dit neem natuurlik nie die feit weg dat hy uit die vuis gepraat het en sy antwoord moes formuleer terwyl Macmillan aan die woord was nie. Wat my egter daardie aand by Groote Schuur die meeste getref het, was dat hy my, 'n betreklik junior amptenaar, eintlik op gelyke voet behandel het.

Die einde van die jaar moes Doktor sy Nuwejaarsboodskap voorberei en hy vra ons by die kantoor toe om 'n lysie van die belangrikste gebeurtenisse op te stel. Daar was baie: die dood van 438 steenkool-mynwerkers in Suid-Afrika se grootste mynramp by Coalbrook, die barbaarse moorde deur swartes op nege blanke polisiemanne by Cato Manor (Durban), Macmillan se opspraakwekkende toespraak, die Sharpeville- en Langa-onluste, die aanslag op die lewe van die Eerste Minister, die Uniefees en die referendum oor republiekwording, alles in daardie een jaar. Dr. Verwoerd kyk die lys so deur, toe sê hy: "En wat van my antwoord aan Macmillan?" Hy voeg dit toe in. Hy was wel 'n nederige persoon, maar het nie aan valse beskeidenheid gely nie.

Ek moet byvoeg, ek het hom net een keer hoor spog, maar nie oor eie prestasie nie. Dit het my juis opgeval omdat 'n mens nie 'n spoggery met dr. Verwoerd sou assosieer nie. Ons was by 'n dinee in die premierswoning Libertas en sy jongste seun, Wynand, was die aand ook by, waarskynlik as 'n spesiale beloning vir sy uitslae in die matriekeksamen. Dr. Verwoerd leun toe oor na my kant en sê: "As jy die mannetjie so kyk, sal jy nie sê hy het pas sewe onderskeidings gekry nie, né?" Dit was 'n geval van ouerlike trots soos ons maar almal met ons kinders se prestasies spog.

Die Departement van die Eerste Minister is maar 'n klein departement wat hoofsaaklik administratiewe werk moes afhandel. Mnr. Koos Visser was die sekretaris en ek was tweede in bevel. Dr. Verwoerd het my gewoonlik laat roep as Visser nie daar was nie, en selfs by tye terwyl Visser wel daar was. Om een of ander rede het hy vertroue in my gehad. As hy aan jou 'n opdrag gegee het, mondeling of skriftelik, dan was dit so duidelik uitgestippel dat jy daarmee kon voortgaan, sonder verdere vrae. Ons het nooit gesukkel om 'n beslissing uit hom te kry nie. Hy het my eendag goeie advies gegee, wat ook iets sê van sy lewensfilosofie. Dit het daarop neergekom dat as jy 'n besluit moet neem en jy het die nodige inligting tot jou beskikking, neem dan die besluit; reg of verkeerd, maar sorg dat jy daardie besluit behoorlik kan motiveer.

In my oë het dr. Verwoerd nie foute gemaak nie. Hy het nie lukraak besluite geneem nie. Die wette wat hy op die wetboek geplaas het, was destyds noodsaaklik omdat hy ontwikkeling op 'n ordelike wyse wou aanpak en dit het tot almal se voordeel gestrek. Anders was daar chaos. Diskriminerende maatreëls sou wel later herroep kon word namate die beleid van afsonderlike ontwikkeling gevorder het. Hy het swart en wit mense se belange gedien.

Daar word vandag soms terugskouend beweer dat sy groot fout was om blanke entrepreneurs nie in die tuislande toe te laat nie. Hy het dit egter ter wille van die swart mense gedoen. Dr. Verwoerd het die entrepreneurs deurgekyk en geoordeel dat dit nie op daardie tydstip gerade was om hulle op die swart mense los te laat om hulle moontlik uit te buit nie.

In 1963 het die regering die verslag OM van die Odendaal-kommissie aanvaar, wat beteken het dat die beleid van afsonderlike ontwikkeling in SWA doelgerig toegepas sou word. Dr. Verwoerd stel toe 'n skakelkomitee aan om te verseker dat die beleid uitgevoer word. Hy wou hê dat ek sy departement in die komitee verteenwoordig. Mnr. Visser het teengestribbel want dit sou beteken dat ek feitlik elke maand na Windhoek moes gaan vir vergaderings. Dr. Verwoerd sê toe vir hom: "As jy nie vir Botha kan afstaan nie, moet jy self gaan." So het ek toe vir 'n hele paar jaar in die komitee gedien.

Baie van die korrespondensie wat aan die Eerste Minister gerig was, het direk by hom en sy privaatsekretaris uitgekom en nie in die lêers van sy departement beland nie. Ander korrespondensie, veral die langs amptelike kanale, het egter wel by ons uitgekom. Ek onthou 'n geval van 'n brief van 'n beweging in Suid-Amerika wat daarop gemik was om by ons te flikflooi. Dr. Verwoerd het 'n nota deurgestuur om te sê antwoord hulle so en so, en dit was 'n bietjie kortaf. Toe sê ek vir die sekretaris: "Mnr. Visser, ek wonder darem of dr. Verwoerd hierdie brief reg gelees het. Het hy nie dalk iets oor die hoof gesien nie? 'n Mens kan hom nie kwalik neem nie, hy het so 'n besige program."

Visser se: "Ek stem met jou saam, maar ek gaan nie terug na dr. Verwoerd nie."

Dit was tipies van die amptenare. Ek hou vol: "Ons is mos hier om hom te help. As hy dalk 'n fout gemaak het, moet ons hom mos darem daarop wys. Ons kan hom tog darem bevraagteken, of hoe?"

Mnr. Visser sê: "As jy 'n voorlegging wil maak, doen dit, net nie in my naam nie." In my jeugdige voortvarendheid maak ek toe 'n voorlegging, vra net mooi of hy dit en dat in gedagte gehou het, voor ons sy opdrag uitvoer. Doktor het toe gaan sit en 'n foliovel vol geskryf - een kant vol, anderkant half - om vir my te verduidelik hoekom hy op so 'n antwoord besluit het. Ek moes toe erken, nee wragtig, die man het bietjie verder gedink as ek.

Ek wil ook van 'n ander brief aan dr. Verwoerd vertel waarvan min mense weet. Op Saterdag 9 April 1960 by die Randse Paasskou, voor 'n skare van 30 000 mense is dr. Verwoerd twee keer in die kop geskiet deur David Beresford Pratt, 'n welgestelde boer. Dat hy die aanslag oorleef het sonder ernstige gevolge, is niks minder as 'n wonderwerk nie. Twee dae nadat hy die hospitaal verlaat het, het hy my uit Kaapstad ontbied. Daar in sy studeerkamer in Libertas het dit my opgeval hoe kalm en bedaard en sonder enige verwyt hy oor die gebeure kon praat. Pratt is in 'n sielsieke-inrigting opgeneem nadat hy op 26 September as geestelik versteurd verklaar is. Fred Barnard, Doktor se privaatsekretaris, het eendag kort daarna met 'n brief in sy hand na my toe gekom. "Kyk hier," sê hy. "Kyk bietjie wat skryf Pratt." In die brief sê hy hy is jammer oor die ongerief wat Doktor moes verduur, maar dat hy hom nou maar moet verskoon en asseblief moet toelaat om Engeland toe te gaan. Hy voel hy het dr. Verwoerd eintlik 'n guns bewys want hy het mos nou groot aansien verwerf en baie simpatie en ondersteuning van oor die hele wêreld gekry en dit is alles aan hom, Pratt, te danke. "Moet ek dit aan dr. Verwoerd voorlê?" vra Barnard.

Ek sê: "Gits, nee, Doktor is kapabel en laat loop hom!" Kort daarna het Pratt in die gestig selfmoord gepleeg.

Soos ek gesê het, dr. Verwoerd was 'n vriendelike en innemende mens, maar as iemand oor die tou getrap het, het ek daardie man jammer gekry. Daar was die geval van die destydse sekretaris van die Senaat. Die aand voor die parlementsopening gee die Staatspresident gewoonlik 'n dinee waarheen 'n paar ministers, 'n paar diplomate en hoofde van missies, asook die sekretarisse van die Volksraad en Senaat uitgenooi word. Die sekretaris van die Senaat bel die sekretaris van die Staatspresident, Dries Pretorius, en sê hy sal ongelukkig nie kan kom nie want die volgende dag is die opening van die parlement en hy is baie besig en sy gesondheid is ook nie na wense nie. Pretorius sê dit toe vir die Staatspresident, dié voel gesteurd daaroor en stuur 'n nota deur na dr. Verwoerd. Dr. Verwoerd reageer onmiddellik en skryf aan die president van die Senaat, mnr. Tom Naudè, en sê dat daardie man sy pligte moet nakom. Dit is een van sy pligte om die funksie by te woon. En hy het nie eers formeel om verskoning gevra nie maar eenvoudig net die sekretaris van die Staatspresident gebel, en dit is nie goed genoeg nie. As sy gesondheid so is dat hy nie meer sy pligte kan nakom nie, moet hy plek maak vir iemand anders. Mnr. Naudè het spreekwoordelik op sy knieë kom pleit vir die betrokke sekretaris. Dit is een geval wat ek kan noem waar dr. Verwoerd nie onversetlik was nie en sy besluit heroorweeg het. Selfs die ministers was skrikkerig vir hom. Omdat hy die koerante elke dag so deeglik deurgegaan het, het hy presies geweet wat ministers orals in die land kwytgeraak het, en as iets nie honderd persent strook met beleid nie, het hy hulle voor stok gekry. In dr. Verwoerd se tyd was daar nie bontpratery nie.

Dr. Verwoerd was baie presies en het ook klein dingetjies as belangrikbeskou. Wanneer hoë besoekers soos mnr. Macmillan of burggraaf Montgomery ontvang is, het die protokolafdeling van die Departement Buitelandse Sake gewoonlik 'n tafelplan voorgelê. Maar hy het sy eie idees gehad van waar die mense moes sit. Hy het selde een van daardie tafelplanne of spyskaarte onveranderd laat deurgaan.

Ook verklarings wat uitgereik moes word, het hy altyd persoonlik nagegaan. Elke jaar met die opening van die parlement, moes ons die Staatspresident se toespraak voorberei. Daarvoor het ons bydraes van al die staatsdepartemente bymekaar gekry, opgesom en aan die kabinet voorgelê. Die Eerste Minister wys dan twee of drie ministers wat wel ter tale is aan om die stuk sorgvuldig deur te gaan en dan kom dit terug na ons toe om gedruk te word. Voor daardie konsep na die drukkers gaan, het dr. Verwoerd feitlik altyd nog veranderings aangebring soos hy goed gedink het. En gewoonlik moes 'n mens erken dat daardie veranderings 'n verbetering was. Wat sy eie toesprake betref, het hy natuurlik nooit van toespraakskrywers gebruik gemaak nie.

Net voor die vervroegde algemene verkiesing van Oktober 1961 het dr. Verwoerd aangekondig dat mnr. John Vorster bevorder word tot Minister van Justisie, van Polisie en van Gevangenisse. Laasgenoemde departement se benaming was voorheen Gevangeniswese. Die nodige stukke is vir die Staatspresident opgestel om by die inswering van die minister te lees. Ek sien nou nog die toneeltjie hier voor my. Ons sit daar in die vertrek waar die ministers ingesweer word, saam met die klerk van die Uitvoerende Raad, en dr. Verwoerd sit so en luister. Die Staatspresident, mnr. Swart, lees "Minister van Justisie, van Polisie en van Gevangeniswese."

Dr. Verwoerd val hom skerp in die rede en se: "Nie Gevangeniswese nie, Gevangenisse." Mnr. Swart was sigbaar uit die veld geslaan en effens bewerig, maar hy het voortgegaan om die teks verder reg te lees. Dit wys net, dr. Verwoerd was altyd pynlik korrek.

Daardie korrektheid het natuurlik ook ter sprake gekom die keer toe ons die Koningin van Engeland formeel in kennis moes stel dat Suid-Afrika 'n republiek word. Die protokolafdeling het die brief opgestel en dit beëindig met: "I remain your Majesty's most humble and obedient servant." Dr. Verwoerd het die opmerking gemaak of die "humble"-besigheid nou regtig nodig is. Aan hom is verduidelik dat dit 'n geykte uitdrukking is, en hy het toe gesê dat dit dan maar moet deurgaan. Die brief was klaar op handgemaakte papier getik en dit was al laat, hy moes net teken. Toe val iets my skielik op, en ek sê: "Doktor, ek hou nie van hierdie 'I remain' nie, ons word dan nou 'n republiek en dinge bly mos nie dieselfde nie." Hy gee my toe sommer dadelik gelyk. Daar was gelukkig nog 'n tikster byderhand en ek laat haar die brief oortik. Dit word toe: "I have the honour to be ..."

Dr. en mev. Verwoerd is deur die mense op 'n verhewe vlak geplaas. Hulle het nie hulself verhef nie. Vir my het hulle die beste van ons volk, die adel van ons Afrikaners verpersoonlik.

Opsoek na inligting?

  • BYBEL 1933/53-druk nou gratis

    Gelofteland is dankbaar om aan al ons lesers die 1933/53-uitgawe van die Bybel gratis te voorsien. Al wat u hoef te doen is om 'n e-pos na

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    te stuur met die versoek om die Bybel te ontvang, en ons sal dit aan u stuur.

     

    _____________________

     

     Laserskywe in stelle van 10 te koop

    VRYHEIDSBEDIENING

    Ds. Andre van den Berg werk sedert November 1990 weekliks met volksgenote in die gevangenis in Pretoria-Sentraal. Hy bied ʼn reeks laserskywe teen R200 (posgeld uitgesluit) per stel van 10 aan. Die opbrengs van hierdie verkope gaan vir Gevangenisbediening.

    Dit handel oor aktuele onderwerpe soos:

    1. Die lewe hiernamaals.
    2. Word verantwoordelik oud.
    3. Die pad na die ewigheid.
    4. Bied beproewing die hoof.
    5. Raad vir tieners.
    6. Gelowige kinderopvoeding.
    7. Oorwin depressie.
    8. Kikker jou huwelik op .
    9. Alle mense is nie gelyk nie.
    10. Homoseksualisme - ʼn gruwel vir God.

    Bestel by:

    E-pos: Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Sel: 074 967 5187

    Bankbesonderhede:

    ABSA

    VRYHEIDSBEDIENING

    9062088855

    _______________

     

    Skryf in vir die gratis e-blad OORSIG EN REPLIEK

    'n Blad wat dmv verduidelikende agtergrond by die kern van ons volk se
    stryd uitkom.

    Kontak die redakteur by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    Lees ons gereelde uittreksels daaruit hier op Gelofteland by OORSIG EN REPLIEK

    __________
     
    DIE HISTORIESE KOMPAS
    _________ 
     
    BOEKRESENSIE:

    Die Legkaart van ons Lewe – ‘n Boodskap van Hoop

    Lees meer oor dié getuienis by:

    DIE LEGKAART VAN ONS LEWE

    __________

    BOEKRESENSIE:

    DIE VOLMAAKTE REPUBLIEK – Christen-Teokratiese Separatisme

    Suid-Afrika verkeer tans in 'n kommerwekkende toestand omdat mense se kennis oor die Bybel en die Staat so verwater het dat land en volk as gevolg hiervan ten gronde gaan.

    Hierdie boek uit die pen van ds AE van den Berg, het in gedrukte vorm verskyn.  Dit bring helder perspektief oor rasseverskille en natuurlike skeiding wat sal lei tot die herstel van Suid-Afrika. Die land het 'n dringende behoefte wat landsburgers van geestelike denke sal laat verander en van onregte en gewaande vryheid sal bevry.

    Sinvolle besluite in die lig van God se Woord, en onophoudelik gebed dat bevryding spoedig verwesenlik word, is noodsaaklik. Politiek is erns en harde werk wat wet en orde handhaaf en durf nie in eerlose hande gelaat te word nie. God is 'n God van orde, en mense word aangemoedig om die koninkryk van God eerste te stel.

    U kan hierdie boek bestel by ds A E van den Berg

    Tel: 074 967 5187  of by

    vryheidsbediening

    @gmail.com

    Prys: R50-00

     
  •                                                                        ______________

     

    BOEKE TE KOOP

    ‘n Nuwe Trek: Terug na u God

    Die Oerteks van die lotsbepalende 1838-Gelofte

    J L du Toit & dr L du Toit

    'n Bundel oor die bronne vir die 1838-Gelofte is nou ook by Exclusive Books in Suid-Afrika beskikbaar: 

    Alhoewel die nuutste prys op Exclusive Books se netwerf tans R191 per boek is kan u dit vir so min as R60 per boek direk by Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.. bestel.

    Lees meer by: 'N NUWE TREK: TERUG NA GOD

    _______________

    ONDERSTEUN U VOLKSGENOTE IN DIE GEVANGENIS

    Wil u meer oor aktuele onderwerpe lees of vir iemand 'n besondere geskenk gee? Goeie voornemens;  Dink reg, leef reg; Moenie bekommer nie; Leuens; Woestyngedagtes, en Niks ontbreek nie, is van die aktuele onderwerpe wat in twee besondere preekbundels behandel word. Vir slegs R60 elk of R100 vir beide kan u 'n waardevolle bydrae maak vir u volksgenote in die gevangenis. Ondersteun hulle asseblief en bestel nou hierdie preekbundels by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

                                                                           ________________

     

    GOD PRAAT MET DIE BOEREVOLK – DEEL 2

    Hierdie bundel, net soos deel I, is saamgestel uit twintig van die beste boodskappe wat sterk op ons volkslewe gerig is. Die inhoud bestaan uit aktuele onderwerpe wat die daaglikse lewe van elke Christen raak. Die koste beloop slegs R60 (posgeld uitgesluit) en is 'n uitstekende geskenk vir die regte persoon. Die inkomste gaan in geheel aan gevangenisdiens vir ons volksgenote.
    Plaas u bestelling per e-pos by ds Andrè van den Berg by

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

    of skakel hom by 074 967 5187

    ________________

    Bestel 'n uitstekende digbundel deur BOERIUS
    Volledige besonderhede hier:

    Gietoffers van my Siel


    _________________

    Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.

     
  •  

    DIE CHARISMATIESE GEVAAR
    Mense word so maklik deur dwaalleringe mislei. In hierdie boek word talle kwelvrae beantwoord.

VERGADERING-

PROSEDURES

(GRATIS)

Daar is min mense wat nog die waarde van 'n ordelike byeenkoms bedink en kan uitvoer. Sonder hierdie kennis en orde en gedissiplineerde toepassing daarvan sal 'n byeenkoms in wanorde verval en die doel van die vergadering nie bereik word nie. Die boekie kom handig te pas in alle omstandighede waar 'n vergadering van persone plaasvind, ongeag die sakelys of doel van die byeenkoms.

Klik hier om die boekie wat u op hoogte kan bring van korrekte vergaderingprosedures, gratis af te laai. Indien u van Windows 10 gebruik maak sal die inhoud outomaties onder die lêer "Downloads" geberg word en kan dit daar gehaal en gebêre word waar ookal dit maklik gevind kan word.

 

GRATIS E-BOEKE EN VERSBUNDELS OM AF TE LAAI:

 

As God volke aan hul eie lot oorlaat

Die waarheid oor ons volk en die Nuwe SA

Volksverraad geskryf deur adv. P.J. Pretorius

'n Oorblyfsel... deur genade alleen

Christen-Teokratiese Separatisme

Verse van Verset

Vreedsame Naasbestaan = Afsonderlike Ontwikkeling

No Ships in the Harbour

Ons heilsverhaal in die Ou Testament

Daniel

Evolusie - kan ek dit glo?

Petrus, die rots

Romeo en Juliet

Ester

Apokriewe - By modderpoele of suiwer fonteine?

Midsomernagdroom - Shakespeare in Afrikaans

Die Openbaring van Henog

Die Derde Tempel

Macbeth - Shakespeare in Afrikaans

Met ryperd en mauser

Goue strate het nie stof nie

Derdepoort

Die Laaste Pous

Josef

Rut

Drie Eeue van Onreg

Ons Geskiedenis

Engelse skandvlekke

Voortrekker-Pioniers in Oos-Transvaal

_______________

 

 

1919: VRYHEIDSDEPUTASIE KEER TERUG

1800: GRAAFF- REINETSE REBELLE GEVONNIS

1917: OOM JAPIE HELPMEKAAR

SKERP SLAGSPREUKE

(Lees die reeks by SKERP SLAGSPREUKE)

                                                                         __________________

 

AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES

(Lees by AFRIKAANSE IDIOME EN GESEGDES - die hele reeks

                                                                         __________________                                                                  

In die sweet van sy aanskyn eet die Adamskind sy brood; in die sweet van 'n ander se aanskyn sy pastei.

Leer jou ambag so goed dat jy jou altyd kan verhuur aan 'n baas wat daar minder kennis van het as jy. Dan sal jy sy baas wees.

'n Presiese baas hou nie nalatige knegte lank nie. Dié wat hy nie wegja nie loop weg.

Maak in die somer hout bymekaar en sit in die winter by die vuur.

Besoekers aanlyn

Ons het 1372 gaste aanlyn